Boekhouding voor de marktkoopman: kas, twee btw-tarieven en je standplaats

Je kas is je omzetbewijs

Zonder pinbetalingen is je kasadministratie het enige bewijs van wat je hebt verkocht. Tel daarom aan het eind van elke marktdag je kas en noteer de dagomzet op een dagstaat: beginsaldo, ontvangsten, uitgaven, eindsaldo. Dat saldo mag nooit negatief zijn, want je kunt geen geld uitgeven dat er niet is. Een negatieve kas is bij een controle het eerste waar de inspecteur op springt. Alles daarover staat in kasadministratie en contant geld.

Neem je geld uit de kas voor jezelf, boek dat dan als privéopname en niet als kosten, zie privéopname en privéstorting. Betaal je je inkoop contant bij de groothandel, bewaar dan de bon op naam van je zaak. En let op de grens: sinds 2026 mogen handelaren geen contante betalingen van € 3.000 of meer meer aannemen.

Twee tarieven op één kraam

Op de markt staan 9 en 21 procent naast elkaar op dezelfde kraam. Voedingsmiddelen vallen onder 9 procent: groente, fruit, vis, kaas, brood, noten en plantaardige producten. Non-food valt onder 21 procent: kleding, huishoudartikelen, gereedschap, tassen en elektronica. Sierteelt zoals bloemen en planten valt weer onder 9 procent. De volledige logica staat in welk btw-tarief geldt.

Verkoop je beide, dan moet je je dagomzet splitsen. Dat kan met een kassasysteem dat per productgroep boekt, of met aparte kassabakjes en een teller per groep. Een verdeling die je achteraf schat, houdt bij een controle geen stand: de inspecteur mag dan zelf een verhouding vaststellen, en dat pakt zelden in je voordeel uit.

Standplaats, marktgeld en je wagen

Voor een vaste of dagplaats heb je per gemeente een vergunning nodig, en je betaalt marktgeld of standplaatsgeld. Die kosten zijn volledig aftrekbaar, net als je inschrijving bij de KvK en je verzekeringen. Bewaar de aanslagen en betaalbewijzen per gemeente; bij meerdere markten per week loopt dat op tot een flink bedrag dat je anders vergeet mee te nemen.

Je kraam, luifel, koeling, weegschaal en verkoopwagen zijn bedrijfsmiddelen. Kost een stuk meer dan € 450 exclusief btw, dan activeer je het en schrijf je het af, meestal over vijf jaar. Kom je in een jaar boven € 2.900 aan investeringen, dan krijg je daar de investeringsaftrek bovenop. Voor je bus gelden de regels uit bestelauto en grijs kenteken; rij je hem ook privé, houd dan een sluitende kilometeradministratie bij.

Voorraad, derving en het einde van het jaar

Wat je op 31 december nog in je bus, vriezer of opslag hebt liggen, is geen kostenpost meer maar bezit. Je telt die voorraad en zet hem tegen inkoopprijs op je balans, waardoor je winst dat jaar hoger uitvalt. Handel je in bederfelijke waar, dan mag je onverkoopbare voorraad afwaarderen, maar leg vast wat je hebt weggegooid en waarom. Zie voorraad waarderen bij de jaarafsluiting.

Koop je tweedehands spullen in bij particulieren, bijvoorbeeld als je in gebruikte goederen handelt, maak dan een inkoopverklaring en kijk of de margeregeling voor jou gunstiger is. Zie inkopen bij particulieren en de margeregeling. Blijft je omzet onder de € 20.000 per jaar, bijvoorbeeld omdat je maar één dag per week staat, dan kan de kleineondernemersregeling je btw-aangiftes helemaal schelen.

Veelgestelde vragen