Overeenkomst van opdracht opstellen: wat zet je erin?
Geschreven door Ilias Aarrass7 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Een overeenkomst van opdracht legt vast wat je levert, tegen welke prijs en onder welke voorwaarden; elf punten volstaan voor de meeste zzp'ers, met je algemene voorwaarden als bijlage.
- Lever je algemene voorwaarden vóór de ondertekening aan, anders zijn ze vernietigbaar.
- Beperk je aansprakelijkheid tot de opdrachtsom of tot wat je verzekering dekt.
- Zonder afspraak blijft het auteursrecht bij jou als maker; overdracht na volledige betaling is gebruikelijk.
- Zet geen bepaling in je contract die in de praktijk niet klopt, zoals een vervangingsrecht dat je klant nooit zou accepteren.
Veel opdrachten beginnen met een telefoontje en een prijs. Gaat alles goed, dan is dat genoeg. Gaat het mis, dan blijkt niemand hetzelfde te hebben begrepen: over de scope, over meerwerk, over wie er aansprakelijk is en over wanneer je betaald krijgt. Een overeenkomst van opdracht is geen dik juridisch stuk; twee pagina's met elf punten volstaat voor de meeste zzp'ers. In dit artikel staat wat erin hoort, welke bepalingen je positie als zelfstandige onderbouwen en hoe je overeenkomst zich verhoudt tot je algemene voorwaarden.
Wat een overeenkomst van opdracht is
Een overeenkomst van opdracht is de afspraak waarin jij je verbindt om werk te doen voor een opdrachtgever, zonder dat je bij hem in dienst bent. Dat is iets anders dan een arbeidsovereenkomst, waarin gezag, persoonlijke arbeid en loon samenkomen. En het is ook iets anders dan een modelovereenkomst: dat is een door de Belastingdienst beoordeeld sjabloon dat alleen over de fiscale kwalificatie gaat. Je eigen overeenkomst regelt de hele samenwerking.
Je hoeft niet bij elke klus een nieuw document te maken. Maak één sjabloon dat je per opdracht aanpast op drie plekken: de omschrijving van het werk, de prijs en de planning. De rest blijft gelijk. Hang er je algemene voorwaarden aan en verwijs ernaar in de overeenkomst; lever ze vóór de ondertekening aan, anders zijn ze vernietigbaar.
De elf punten die erin horen
Deze punten dekken de discussies die in de praktijk ontstaan. Houd ze kort: één alinea per punt is genoeg.
| Punt | Waarom het erin hoort |
|---|---|
| Partijen en KvK-nummers | wie is precies je wederpartij, zeker bij concerns |
| De opdracht: resultaat en afbakening | wat valt er wel en niet onder |
| Looptijd en planning | start, opleverpunten, einde |
| Tarief, facturering en betaaltermijn | voorkomt discussie achteraf, zie [betaaltermijn](kb:wettelijke-betaaltermijn-incassokosten) |
| Meerwerk | hoe je het aankondigt en factureert |
| Vervanging en inzet van derden | mag je iemand anders inzetten |
| Aansprakelijkheid en verzekering | beperking tot de opdrachtsom is gebruikelijk |
| Geheimhouding en persoonsgegevens | vaak met een [verwerkersovereenkomst](kb:avg-privacy-zzp-klantgegevens) |
| Intellectueel eigendom | wat draag je over en wanneer |
| Opzegging | termijn en vergoeding voor gedaan werk |
| Toepasselijk recht en voorwaarden | Nederlands recht en jouw algemene voorwaarden |
Let op de aansprakelijkheid
In contracten van grote opdrachtgevers staat vaak een onbeperkte aansprakelijkheid, een vrijwaring of een boetebeding. Vraag om een beperking tot het factuurbedrag van de opdracht of tot het bedrag dat je verzekering dekt. Weet je niet wat je polis dekt, kijk dan eerst naar zakelijke verzekeringen; tekenen voor een risico dat je niet kunt dragen is als eenmanszaak privé riskant.
Bepalingen die je zelfstandigheid onderbouwen
Een overeenkomst bepaalt niet of je ondernemer bent; de praktijk doet dat. Maar een contract dat de praktijk goed beschrijft, helpt wel als er vragen komen over schijnzelfstandigheid. Vier formuleringen doen het meeste werk.
- Resultaat in plaats van beschikbaarheid: beschrijf wat je oplevert, niet hoeveel dagen je aanwezig bent.
- Eigen werkwijze: je bepaalt zelf hoe en wanneer je het werk doet, binnen de afgesproken planning.
- Vervangingsrecht: je mag het werk door een ander laten doen, mits die dezelfde kwaliteit levert.
- Eigen middelen en risico: je werkt met eigen apparatuur, draagt je eigen verzekering en herstelt fouten op eigen kosten.
Ondertekenen en bewaren
Een handtekening per e-mail of via een ondertekendienst is rechtsgeldig; een akkoord per e-mail op een volledige offerte ook. Bewaar de getekende versie bij je administratie, samen met de algemene voorwaarden zoals je die hebt aangeleverd. Die stukken vallen onder je bewaarplicht van zeven jaar, net als je facturen.
Loopt de opdracht langer dan gepland of verandert de inhoud, leg dat dan vast in een korte e-mail met de nieuwe afspraak. Dat is genoeg: een aanvulling hoeft niet opnieuw getekend te worden. Verandert het bedrag, verwijs dan naar je afspraak over meerwerk, zodat de factuur later geen verrassing is.
Veelgestelde vragen
Is een overeenkomst van opdracht verplicht?
Nee, een mondelinge afspraak is ook geldig. Alleen kun je die bij een conflict niet bewijzen, en een opdrachtgever die niet wil betalen rekent daarop. Zet het dus op papier, al is het kort.
Wat is het verschil met een modelovereenkomst?
Een modelovereenkomst is door de Belastingdienst beoordeeld en gaat alleen over de vraag of er loonheffingen ingehouden moeten worden. Je eigen overeenkomst regelt daarnaast prijs, planning, aansprakelijkheid en eigendom.
Mijn opdrachtgever gebruikt zijn eigen contract. Mag ik dat aanpassen?
Je mag altijd om aanpassing vragen, ook als het contract als standaard wordt gepresenteerd. Let vooral op onbeperkte aansprakelijkheid, lange betaaltermijnen, exclusiviteit en een boetebeding.
Hoort mijn uurtarief in de overeenkomst of in de offerte?
In allebei mag, als het maar op één plek staat en er geen twee bedragen circuleren. Verwijs in de overeenkomst naar de offerte, of neem het tarief, de facturatiefrequentie en de betaaltermijn integraal op.
Wie wordt eigenaar van het werk dat ik maak?
Zonder afspraak blijft het auteursrecht bij jou als maker. Wil je opdrachtgever de rechten, leg dan vast dat ze overgaan na volledige betaling; dat is gebruikelijk en het geeft je een middel bij wanbetaling.
Bronnen
- Hoe je algemene voorwaarden maaktKVK · kvk.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
