Mkb-winstvrijstelling uitgelegd: 12,70% van je winst onbelast

Wat de mkb-winstvrijstelling is

De mkb-winstvrijstelling is een vrijstelling van 12,70 procent van je winst, berekend over wat er overblijft na de ondernemersaftrek. Over dat deel betaal je geen inkomstenbelasting. Het is geen aftrekpost die je zelf opvoert, maar een vast percentage dat in je aangifte automatisch wordt berekend. Het percentage is de afgelopen jaren stapsgewijs verlaagd, dus reken voor een volgend jaar altijd met het percentage dat voor dat jaar geldt.

De vrijstelling geldt voor iedereen die voor de inkomstenbelasting ondernemer is: de eenmanszaak, maar ook vennoten in een vof of maatschap. Heb je inkomsten uit een bijverdienste die de Belastingdienst niet als onderneming ziet, dan geldt hij niet, zie van bijverdienste naar onderneming. In een bv bestaat de vrijstelling ook niet; dat is een van de verschillen die meeweegt in eenmanszaak of bv.

De volgorde: eerst ondernemersaftrek, dan de vrijstelling

De volgorde bepaalt over welk bedrag je de 12,70 procent berekent. Je begint bij je winst uit onderneming, dus je omzet min je kosten, afschrijvingen en een eventuele investeringsaftrek. Daar gaat eerst de ondernemersaftrek af: de zelfstandigenaftrek van € 1.200, eventueel de startersaftrek van € 2.123 en andere ondernemersaftrekken zoals de meewerkaftrek. Pas over wat overblijft, gaat de vrijstelling eraf.

Het resultaat is je belastbare winst uit onderneming. Die telt in box 1 op bij je andere inkomen, en daarover gelden de schijven van 35,75, 37,56 en 49,50 procent, gevolgd door de heffingskortingen. Het complete plaatje staat in inkomstenbelasting box 1 voor zzp'ers.

Geen urencriterium nodig

Voor de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek moet je minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteden, zie zelfstandigenaftrek en urencriterium. Voor de mkb-winstvrijstelling geldt die eis niet. Werk je parttime als zzp'er naast loondienst en haal je de uren niet, dan krijg je de vrijstelling dus toch, over je volledige winst.

Wel moet je voor de Belastingdienst ondernemer zijn. Daarbij kijkt de fiscus onder meer naar zelfstandigheid, het aantal opdrachtgevers, je investeringen en of je winst kunt verwachten. Ben je ondernemer, dan krijg je de vrijstelling; ben je het niet, dan vervalt hij samen met de andere ondernemersfaciliteiten.

Bij verlies werkt de vrijstelling ook, maar andersom

De vrijstelling is een percentage van je resultaat, en dat werkt in beide richtingen. Maak je verlies, dan verkleint de vrijstelling dat verlies met 12,70 procent. Stel dat Daan in zijn tweede jaar € 8.000 verlies maakt en het urencriterium niet haalt, zodat er geen ondernemersaftrek is. De vrijstelling haalt daar € 1.016 vanaf, waardoor er in zijn aangifte € 6.984 verlies overblijft in plaats van € 8.000.

Dat is geen fout in je aangifte, maar de logische keerzijde: in winstjaren is 12,70 procent onbelast, in verliesjaren telt 12,70 procent van het verlies niet mee. Hoe je het resterende verlies verrekent met eerdere of latere jaren, lees je in verlies verrekenen als zzp'er.

Wat de vrijstelling je echt oplevert

Omdat 12,70 procent onbelast blijft, betaal je over elke extra euro winst in feite minder dan het schijftarief. Valt je winst in de tweede schijf van 37,56 procent, dan betaal je na de vrijstelling ongeveer 32,8 cent per euro. Een lagere belastbare winst werkt bovendien door in je toetsingsinkomen, wat gunstig kan zijn voor toeslagen, en in de inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet.

In de hoogste schijf levert de vrijstelling minder op dan je zou denken. Door de zogeheten tariefsaanpassing wordt het voordeel van de ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling daar in 2026 berekend tegen 37,56 procent, het tarief van de tweede schijf. Over dat deel bespaar je dus geen 49,50 procent, maar 37,56 procent.

Veelgestelde vragen