Btw splitsen bij belaste én vrijgestelde omzet
Geschreven door Ilias Aarrass6 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Heb je belaste én vrijgestelde omzet, dan trek je de btw op algemene kosten af naar rato van je omzetverhouding of je werkelijke gebruik, en herreken je dat in je laatste btw-aangifte van het jaar.
- Kosten die alleen bij je belaste werk horen trek je volledig af, kosten voor vrijgesteld werk helemaal niet.
- Je kiest per jaar één methode voor al je algemene kosten samen; wisselen per bon mag niet.
- Bij een bedrijfsmiddel volg je de verhouding nog vier jaar door, bij onroerende zaken negen jaar.
- Niet-aftrekbare btw is geen weggegooid geld: die telt mee als kosten en verlaagt je winst.
Een verpleegkundige die daarnaast trainingen geeft, een docent die ook teksten schrijft, een sportcoach met zowel individuele begeleiding als workshops: steeds vaker heeft een zzp'er twee soorten omzet naast elkaar. De ene is vrijgesteld van btw, de andere belast. Dat betekent niet dat je administratie twee keer zo zwaar wordt, maar wel dat je één extra stap moet zetten: je voorbelasting verdelen. Wie dat overslaat en gewoon alles terugvraagt, bouwt een naheffing op die jaren later in één keer komt. In dit artikel: welke kosten je volledig aftrekt, hoe je de rest verdeelt en welke correctie er aan het eind van het jaar bij hoort.
Eerst sorteren, dan pas rekenen
De regel is simpel: je mag btw aftrekken voor zover je een aankoop gebruikt voor btw-belaste omzet. Dat betekent dat je je inkoopfacturen in drie stapels legt voordat je gaat rekenen. Kosten die uitsluitend bij je belaste werk horen, trek je volledig af. Kosten die uitsluitend bij je vrijgestelde werk horen, trek je helemaal niet af; die btw wordt gewoon onderdeel van je kosten en verlaagt via de winst alsnog je belasting. Alleen wat overblijft, de algemene kosten die bij allebei horen, verdeel je.
| Soort kosten | Voorbeeld | Btw-aftrek |
|---|---|---|
| Alleen voor belaste omzet | Materiaal voor je workshops, advertenties voor je trainingen | Volledig aftrekbaar |
| Alleen voor vrijgestelde omzet | Vakliteratuur en materialen voor je zorgwerk | Niet aftrekbaar |
| Voor allebei (algemene kosten) | Laptop, telefoon, boekhouding, [werkruimte](kb:werkruimte-aan-huis-aftrekbaar), auto | Naar rato aftrekbaar |
De verdeelsleutel: omzet of werkelijk gebruik
Voor de algemene kosten is de hoofdregel de omzetverhouding. Behaal je € 60.000 belaste omzet en € 40.000 vrijgestelde omzet, dan trek je 60% van de btw op je algemene kosten af. Je rekent daarbij met bedragen exclusief btw en je laat incidentele posten zoals de verkoop van een bedrijfsmiddel buiten beschouwing, omdat die het beeld vertekenen.
Geeft die verhouding een scheef beeld, dan mag je uitgaan van het werkelijke gebruik. Dat is aan de orde als je vrijgestelde werk veel tijd kost maar weinig oplevert, of andersom. Je mag die methode alleen gebruiken als je hem hard kunt maken, bijvoorbeeld met je urenregistratie, gebruikte vierkante meters of gereden kilometers. En je kiest per jaar één methode voor al je algemene kosten samen; wisselen per bon mag niet.
Een zorgverlener met workshops
- Vrijgestelde zorgomzet
- € 48.000
- Belaste omzet uit workshops
- € 12.000
- Verdeelsleutel
- 20% belast
- Btw op algemene kosten in het jaar
- € 1.900
- Aftrekbaar deel
- € 380
Uitkomst: De overige € 1.520 aan btw is geen verlies: die telt mee als kosten en verlaagt je winst. Wie in dit voorbeeld alle btw had teruggevraagd, had over vijf jaar bijna € 8.000 aan naheffing openstaan.
De correctie aan het eind van het jaar
Tijdens het jaar werk je met een voorlopige verhouding, meestal die van vorig jaar. In je laatste aangifte van het jaar herreken je met de werkelijke cijfers en corrigeer je het verschil in één keer. Verschuift je omzetmix, bijvoorbeeld omdat je workshops harder groeien dan je zorgwerk, dan krijg je op dat moment btw terug of moet je bijbetalen. Vergeet die herrekening niet: hij hoort standaard in je jaarafsluiting, naast je voorraad en je privégebruik auto.
Voor investeringen loopt de correctie langer door. Koop je een bedrijfsmiddel, dan volg je de verhouding niet alleen in het jaar van aanschaf maar ook in de vier jaren daarna; bij onroerende zaken zijn dat negen jaren erna. Wijzigt je verhouding in zo'n jaar meer dan tien procent, dan corrigeer je een vijfde of een tiende van de btw. Praktisch betekent dit dat je bij een grotere aankoop een aantekening maakt met het aankoopjaar en de toegepaste verhouding, zodat je opvolger of je boekhouder het over drie jaar nog kan reconstrueren.
Wanneer dit niet speelt
Heb je uitsluitend vrijgestelde omzet, dan is er niets te verdelen: je vraagt geen btw terug en je doet vaak helemaal geen btw-aangifte. Heb je uitsluitend belaste omzet, dan trek je alles af binnen de gewone regels. Het verschil tussen een vrijstelling en het nultarief is daarbij wezenlijk, want bij het nultarief houd je je recht op aftrek gewoon; zie vrijstelling versus nultarief.
Overweeg je de kleineondernemersregeling, reken die dan door mét je omzetmix erbij. Onder de KOR vervalt je aftrek volledig, ook op je belaste tak, en dat pakt anders uit dan bij een collega die alleen belaste omzet heeft. Laat dat narekenen voordat je je aanmeldt. Afmelden kan tussentijds, maar daarna kun je pas weer meedoen na de rest van het kalenderjaar plus het jaar erna. Werk je in de zorg, dan is btw-vrijstelling in de zorg het artikel om er direct naast te leggen.
Veelgestelde vragen
Moet ik twee btw-nummers of twee administraties hebben?
Nee. Eén onderneming, één btw-nummer en één administratie. Je splitst alleen je omzet en je kosten binnen die administratie, het liefst met aparte grootboekrekeningen. Zie ook meerdere activiteiten in één eenmanszaak.
Is de niet-aftrekbare btw dan gewoon verloren?
Nee, hij wordt onderdeel van je kostprijs en verlaagt daarmee je winst en dus je inkomstenbelasting. Je bespaart er minder mee dan met btw-aftrek, maar het is geen weggegooid geld. Boek de kosten dan ook inclusief btw.
Welke verhouding gebruik ik in mijn eerste jaar?
Een onderbouwde schatting op basis van je verwachte omzetmix, die je in je laatste aangifte van het jaar herrekent met de werkelijke cijfers. Leg die schatting kort vast, zodat je later kunt laten zien waar hij vandaan kwam.
Ik heb jaren alles afgetrokken. Wat nu?
Corrigeer het zelf via een suppletie over de betreffende jaren. Zelf melden kost je belastingrente en soms een boete, maar aanzienlijk minder dan wanneer het bij een boekenonderzoek naar boven komt. Laat de berekening wel even nakijken voordat je indient.
Bronnen
- Btw aftrekken bij belaste en vrijgestelde omzetBelastingdienst · belastingdienst.nl
- Btw-aftrek bepalen bij gemengd gebruikBelastingdienst · belastingdienst.nl
- Herrekening in de laatste aangifte van het jaarBelastingdienst · belastingdienst.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
