Btw-vrijstelling of nultarief: wat is het verschil?
Geschreven door Ilias Aarrass6 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Bij het nultarief sta je nog binnen het btw-systeem en mag je de btw op je eigen inkopen volledig terugvragen; bij een vrijstelling sta je erbuiten en wordt die btw een kostenpost.
- Het nultarief geldt vooral bij grensoverschrijdende handel: goederen aan een EU-ondernemer met geldig btw-nummer en export buiten de EU.
- Vrijstellingen gelden per beroepsgroep of activiteit, zoals zorg, onderwijs, financiële diensten, verhuur van onroerend goed en journalistiek.
- Bij het nultarief blijf je gewoon aangifte doen en dien je bij EU-leveringen een opgaaf ICP in; bij een vrijstelling meestal niet.
- De KOR is in de kern een vrijstelling die je zelf kiest: na afmelden kun je pas weer meedoen na de rest van dat kalenderjaar plus het jaar erna.
Twee ondernemers sturen allebei een factuur zonder btw. De een krijgt aan het eind van het kwartaal geld terug van de Belastingdienst, de ander niet. Het verschil zit in de reden waarom er geen btw op staat: nul procent of vrijgesteld. Voor je klant maakt het niets uit, voor jou is het het verschil tussen wel of geen aftrek op al je zakelijke inkopen.
Het verschil in één tabel
Beide leveren een factuur zonder btw op. Het onderscheid zit volledig aan jouw kant van de streep: wat mag je met de btw die jij betaalt op je eigen inkopen?
| Nultarief (0%) | Vrijstelling | |
|---|---|---|
| Btw op je factuur | Geen | Geen |
| Btw op je inkopen terugvragen | Ja, volledig | Nee |
| Btw-aangifte doen | Ja | Meestal niet |
| Btw-id op je factuur | Ja | Niet nodig |
Wanneer geldt het nultarief?
Het nultarief is er vooral voor grensoverschrijdende handel. Lever je goederen aan een ondernemer in een ander EU-land met een geldig btw-nummer, dan reken je nul procent. Datzelfde geldt bij export buiten de EU.
Je factuur vermeldt dan het btw-nummer van je klant en de reden voor het nultarief. Je blijft gewoon aangifte doen, geeft de omzet aan in de juiste rubriek en dient bij EU-leveringen een opgaaf intracommunautaire prestaties in. Zie btw en klanten in het buitenland.
Verwar het nultarief niet met de verleggingsregeling. Daarbij verschuift de btw-plicht naar je klant en staat er op je factuur btw verlegd. Dat legt btw verleggen: wanneer uit.
Wanneer ben je vrijgesteld?
Vrijstellingen zijn er per beroepsgroep of activiteit. De wetgever heeft bepaald dat bepaalde diensten buiten de btw blijven, meestal omdat ze een maatschappelijk doel dienen.
- Gezondheidszorg door BIG-geregistreerde zorgverleners; zie btw-vrijstelling in de zorg
- Onderwijs door erkende instellingen en bepaalde vormen van bijles
- Financiële diensten en verzekeringen; zie btw op bankkosten
- Verhuur van onroerend goed, met uitzonderingen
- Journalistiek en bepaalde culturele diensten
Wat het je kost of oplevert
Ben je vrijgesteld, dan betaal je btw op je laptop, je software en je kantoorhuur zonder die ooit terug te zien. Die btw is voor jou een kostenpost geworden. Reken dat door in je uurtarief: zie je uurtarief bepalen.
Zelfde omzet, ander resultaat
- Omzet
- € 60.000 zonder btw
- Zakelijke inkopen incl. btw
- € 12.100 (waarvan € 2.100 btw)
- Bij nultarief
- € 2.100 terug van de Belastingdienst
- Bij vrijstelling
- € 0 terug
Uitkomst: € 2.100 verschil op precies dezelfde omzet en kosten
En de kleineondernemersregeling?
De KOR is een derde variant, en het is in de kern een vrijstelling die je zelf kiest. Meld je je aan, dan reken je geen btw meer én mag je niets meer terugvragen. Voor wie weinig inkoopt kan dat gunstig zijn; voor wie veel investeert vrijwel nooit.
Reken het door voordat je je aanmeldt, want afmelden zet je de rest van dat kalenderjaar plus het jaar erna buitenspel. Zie de kleineondernemersregeling.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen btw-vrijstelling en het nultarief?
Op je factuur staat in beide gevallen geen btw. Bij het nultarief mag je de btw op je eigen inkopen wel terugvragen, bij een vrijstelling niet. Die btw wordt dan een kostenpost voor jou.
Wanneer mag ik het nultarief gebruiken?
Vooral bij grensoverschrijdende leveringen: goederen aan een ondernemer in een ander EU-land met een geldig btw-nummer, of export buiten de EU. Je vermeldt het btw-nummer van je klant en de reden op je factuur.
Moet ik btw-aangifte doen als ik vrijgesteld ben?
Meestal niet, omdat je buiten het btw-systeem valt. Verricht je daarnaast ook belaste prestaties, dan doe je wel aangifte en moet je je voorbelasting splitsen tussen het belaste en het vrijgestelde deel.
Is de kleineondernemersregeling een vrijstelling?
In de kern wel: je rekent geen btw en mag ook niets terugvragen. Het verschil is dat je er zelf voor kiest, en dat je na afmelden de rest van dat kalenderjaar plus het jaar erna moet wachten voordat je opnieuw kunt meedoen.
Bronnen
- Vrijstellingen in de btw per brancheBelastingdienst · belastingdienst.nl
- Afmelden voor de KOR en wanneer je weer mag meedoenBelastingdienst · belastingdienst.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
