Zzp'er inhuren of in loondienst: schijnzelfstandigheid
Geschreven door Ilias Aarrass7 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Huur je een zzp'er in die feitelijk als werknemer werkt, dan komt de naheffing loonheffingen bij jou: de Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer en legt vanaf 2026 vergrijpboetes op.
- Naheffen kan tot 1 januari 2025 terug, en bij kwaadwillendheid tot vijf jaar terug.
- Verzuimboetes blijven in 2026 achterwege, maar bij opzet of grove schuld volgt wel een vergrijpboete.
- Gezag, de plicht om het werk zelf te doen en de betaling van loon zijn de drie punten waar de beoordeling om draait.
- Het contract telt niet: de feitelijke samenwerking is doorslaggevend.
Heb je extra handen nodig, dan kun je iemand in dienst nemen of een zzp'er inhuren. Die keuze heeft fiscale en juridische gevolgen, zeker nu de Belastingdienst sinds 1 januari 2025 weer handhaaft op schijnzelfstandigheid en vanaf 2026 ook vergrijpboetes kan opleggen. In dit artikel lees je waar je als opdrachtgever op moet letten.
Wat is het verschil?
Neem je iemand in loondienst, dan ben je werkgever met alle verplichtingen die daarbij horen, zoals loonheffingen en doorbetaling bij ziekte. Huur je een zzp'er in, dan werk je met een zelfstandige ondernemer die zijn eigen belasting regelt. De zzp'er factureert jou, inclusief btw.
Wat is het risico van schijnzelfstandigheid?
Huur je een zzp'er in die feitelijk werkt als een werknemer, dan kan de Belastingdienst de relatie als een dienstverband zien. Dat heet schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst handhaaft hier sinds 1 januari 2025 weer op en kan vanaf 2026 ook vergrijpboetes opleggen. Als opdrachtgever kun je dan loonheffingen moeten nabetalen; zie de criteria voor schijnzelfstandigheid.
Hoe voorkom je problemen?
Zorg dat de zzp'er die je inhuurt aantoonbaar zelfstandig werkt: eigen tarieven, meerdere opdrachtgevers, en geen gezagsverhouding zoals bij een werknemer. Leg de afspraken duidelijk vast, bijvoorbeeld in een overeenkomst van opdracht. Hoe meer de samenwerking lijkt op echt ondernemerschap, hoe lager het risico.
Wat kies je het beste?
De keuze hangt af van je behoefte. Heb je structureel werk en wil je iemand binden, dan past loondienst beter. Heb je tijdelijk of gespecialiseerd werk, dan is een zzp'er logischer. Weeg de kosten, de flexibiliteit en het risico op schijnzelfstandigheid tegen elkaar af.
Zo verklein je het risico
Je hoeft niet te stoppen met inhuren. Het gaat erom dat de samenwerking er in de praktijk uitziet als opdrachtgever en opdrachtnemer, niet als werkgever en werknemer.
- Spreek een resultaat af, geen uren op een rooster. Betaal per opdracht of per project waar dat kan.
- Laat de zzp'er eigen gereedschap en eigen werkkleding gebruiken.
- Neem geen vervangingsverbod op: laat toe dat iemand anders het werk kan doen.
- Behandel de zzp'er niet als personeel: geen functioneringsgesprek, geen verplichte teamdagen, geen vakantieaanvraag.
- Leg vast dat de zzp'er aansprakelijk is voor fouten en die op eigen kosten herstelt.
- Loopt een samenwerking jarenlang fulltime door, evalueer dan of een dienstverband niet eerlijker en veiliger is.
Waar de Belastingdienst naar kijkt
Of iemand echt zelfstandig is, hangt niet af van het contract dat je tekent maar van hoe jullie werkelijk samenwerken. Drie dingen wegen het zwaarst: is er een gezagsverhouding, moet de persoon het werk zelf doen, en krijgt hij loon.
| Wijst op zelfstandigheid | Wijst op dienstverband | |
|---|---|---|
| Werktijden | Bepaalt de zzp'er zelf | Jij zet hem op het rooster |
| Aansturing | Resultaatafspraken | Dagelijkse instructies |
| Vervanging | Mag iemand anders sturen | Moet het zelf doen |
| Gereedschap en materiaal | Eigen spullen | Jouw spullen en werkkleding |
| Opdrachtgevers | Meerdere naast elkaar | Alleen jij, al jaren |
| Risico | Draagt eigen risico bij fouten | Krijgt gewoon doorbetaald |
Wat een naheffing je kost
Blijkt achteraf dat er sprake was van een dienstverband, dan krijg jij als opdrachtgever de naheffing loonheffingen, niet de zzp'er. Over de hele periode, inclusief belastingrente. Je kunt dat meestal niet meer verhalen op degene die je inhuurde, want die heeft zijn factuur allang betaald gekregen en er inkomstenbelasting over betaald.
Veelgestelde vragen
Wanneer is inhuren van een zzp'er riskant?
Als je de werktijden en werkwijze bepaalt, de persoon het werk zelf moet doen en er feitelijk loon tegenover staat. Dan lijkt het op een dienstverband, hoe het contract ook heet. Dat geldt ook bij inhuur via een bureau; zie freelancen via een bemiddelingsbureau.
Beschermt een modelovereenkomst mij?
Alleen als je er ook naar handelt. Een ondertekende overeenkomst die niet klopt met de praktijk, biedt geen enkele bescherming. Zie modelovereenkomsten en de Wet DBA.
Wie krijgt de naheffing bij schijnzelfstandigheid?
De opdrachtgever. Jij had loonheffingen moeten inhouden en afdragen, dus de rekening komt bij jou, met belastingrente en over de hele periode.
Worden er in 2026 boetes opgelegd?
Verzuimboetes niet, dat is nog uitgesteld. Naheffingen wel, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Bij opzet of grove schuld kan de Belastingdienst wel een vergrijpboete opleggen.
Helpt het als de zzp'er meerdere opdrachtgevers heeft?
Ja, dat is een sterk signaal van ondernemerschap, net als eigen gereedschap en eigen risico. Het is geen garantie op zichzelf: de feitelijke samenwerking met jou blijft doorslaggevend.
Wat is het alternatief als inhuren te riskant is?
Een arbeidsovereenkomst, eventueel voor bepaalde tijd of een klein aantal uren, of inhuren via een uitzendbureau of payrollbedrijf. Zie eerste personeel aannemen voor wat daarbij komt kijken.
Bronnen
- Handhaving op schijnzelfstandigheidBelastingdienst · belastingdienst.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
