Stakingswinst berekenen en de stakingsaftrek gebruiken

Wat valt er onder stakingswinst?

Stakingswinst is het verschil tussen de werkelijke waarde van alles wat in je onderneming zit en de boekwaarde die er in je administratie voor staat. Je rekent dus af over verborgen waarde: een bestelbus die nog € 9.000 waard is terwijl hij voor € 3.000 op de balans staat, een klantenbestand waar een opvolger geld voor betaalt, of een voorraad die je met winst verkoopt. Daarnaast vallen reserves die je in eerdere jaren vormde in één keer vrij.

Of je verkoopt of simpelweg de deur sluit maakt voor de berekening weinig uit. Bij verkoop weet je de waarde uit het contract. Stop je zonder verkoop en houd je spullen zelf, dan breng je die over naar privé tegen de waarde in het economisch verkeer: de prijs die een vreemde ervoor zou betalen. Meer daarover lees je in bedrijfsmiddel naar privé overbrengen.

De stakingsaftrek en de mkb-winstvrijstelling

Op je stakingswinst mag je de stakingsaftrek van € 3.630 in mindering brengen. Die aftrek geldt per onderneming, is nooit hoger dan je stakingswinst zelf en je mag hem in principe één keer in je leven gebruiken. Stop je later nog eens met een andere onderneming, dan is het bedrag dat je eerder gebruikte al verbruikt.

Daarna gaat ook nog de mkb-winstvrijstelling van 12,70 procent over het geheel. De zelfstandigenaftrek is in het staakjaar vaak niet meer haalbaar, omdat je het urencriterium van 1.225 uur niet meer volmaakt als je halverwege het jaar stopt. Reken daar dus niet op, tenzij je in de eerste maanden nog voluit hebt gewerkt.

Twee posten die vaak worden vergeten: desinvestering en btw

Kreeg je de afgelopen vijf jaar investeringsaftrek over spullen die je nu verkoopt of naar privé haalt, dan komt de desinvesteringsbijtelling in beeld. Boven € 2.900 aan desinvesteringen in een jaar tel je hetzelfde percentage als je destijds aftrok weer bij je winst op, berekend over de verkoopprijs of de waarde bij overname. Dat voelt als een naheffing, maar het is simpelweg de spiegel van de aftrek die je eerder kreeg.

Daarnaast is er de btw. Neem je bedrijfsmiddelen mee naar privé, dan is dat voor de btw een levering aan jezelf en draag je 21 procent af over de waarde, mits je de btw bij aankoop hebt afgetrokken. Verkoop je spullen aan een ander, dan factureer je met btw. Je dient daarna nog een laatste aangifte in en meldt bij de Belastingdienst en de KvK dat je stopt. De praktische stappen staan in stoppen of pauzeren als zzp'er.

Wat je vastlegt en wanneer je hulp inschakelt

De hele afrekening staat of valt bij de waardes die je gebruikt. Leg daarom per bedrijfsmiddel vast hoe je aan de waarde komt: een advertentie van een vergelijkbare bus, een taxatie van een handelaar, of de factuur van de koper. Maak een eindbalans per de stakingsdatum, want daar leest de aangifte op door. Je doet gewoon één aangifte inkomstenbelasting over het hele jaar, met het staken erin verwerkt.

Bij een grote stakingswinst, bijvoorbeeld door goodwill of een pand, bestaan er mogelijkheden om de belasting te spreiden of door te schuiven naar een opvolger. Die regelingen hebben scherpe voorwaarden en termijnen, dus laat je daarbij begeleiden voordat je het verkoopcontract ondertekent. Draag je over aan familie, lees dan ook je onderneming overdragen aan je kind. Blijf je nog wat klussen doen, overweeg dan pauzeren in plaats van staken: dan hoef je nu niet af te rekenen.

Vergeet tot slot de nasleep niet. Facturen die na de stakingsdatum binnenkomen voor werk van daarvoor horen nog bij de onderneming, net als kosten die je daarna maakt om de boel af te wikkelen. Je administratie bewaar je nog zeven jaar, ook als de onderneming niet meer bestaat; zie bewaarplicht administratie.

1. Bepaal de stakingsdatum en maak per die datum een eindbalans.
2. Waardeer elk bedrijfsmiddel, je voorraad en eventuele goodwill, en bewaar de onderbouwing.
3. Laat je reserves vrijvallen en controleer de desinvesteringsbijtelling over de laatste vijf jaar.
4. Dien de laatste btw-aangifte in, inclusief de btw over spullen die naar privé gaan.
5. Pas de stakingsaftrek toe in je aangifte inkomstenbelasting en zet geld apart voor de aanslag.

Veelgestelde vragen