Overlijden van een ondernemer: wat er met het bedrijf gebeurt
Geschreven door Ilias Aarrass6 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Bij overlijden van een eenmanszaakhouder gaan alle rechten en plichten over op de erfgenamen: zij stoppen, zetten voort of dragen over, doen de laatste aangifte inkomstenbelasting en nemen voor de btw de plaats van de ondernemer in. Een bv blijft bestaan; de aandelen vallen in de nalatenschap.
- De gemeente meldt het overlijden automatisch aan de KvK en de Belastingdienst.
- Zetten erfgenamen de zaak direct voort, dan hoeft onder voorwaarden niet te worden afgerekend over de overlijdenswinst.
- De bedrijfsopvolgingsregeling vraagt minimaal drie jaar voortzetting bij verkrijging na 1 januari 2025.
- Bij overlijden in 2026 of later is de aangifte erfbelasting 20 maanden na overlijden verschuldigd.
Het overlijden van een ondernemer is in de eerste plaats een persoonlijk verlies. Toch moeten nabestaanden vaak snel beslissingen nemen over het bedrijf: klanten wachten op hun opdracht, personeel wil weten waar het aan toe is en de Belastingdienst verwacht aangiftes. Dit artikel helpt erfgenamen om overzicht te krijgen over wat er moet gebeuren bij een eenmanszaak, een vof en een bv. Het laat ook zien wat je als ondernemer nu al kunt vastleggen, zodat je naasten het later minder zwaar hebben. Neem bij twijfel contact op met een notaris; de KvK heeft daarnaast een speciale Nabestaandendesk.
De eerste weken
De gemeente geeft het overlijden automatisch door aan de KvK en de Belastingdienst. De KvK Nabestaandendesk neemt daarna contact op met de nabestaanden, of je neemt zelf eerder contact op. Kijk in het Centraal Testamentenregister of er een testament is. Erfgenamen hebben vervolgens een keuze: de erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden (je bent dan niet met eigen geld aansprakelijk voor schulden van de overledene) of verwerpen. Met een eenmanszaak met onbekende schulden is beneficiair aanvaarden vaak het overwegen waard.
Om namens de overledene bij de Belastingdienst in te loggen vraag je een nabestaandenmachtiging aan; met de DigiD van de overledene inloggen mag niet. Een boekhouder kan je hierbij helpen; zie je boekhouder machtigen bij de Belastingdienst.
Per rechtsvorm: wat er gebeurt
Wat er met het bedrijf gebeurt, hangt sterk af van de rechtsvorm:
| Rechtsvorm | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Eenmanszaak | Rechten en plichten gaan over op de erfgenamen. Zij stoppen het bedrijf, zetten het voort of dragen het over. |
| Vof, cv of maatschap | Hangt af van het contract. Vaak zetten de andere vennoten het bedrijf voort en krijgen de erfgenamen het aandeel uitbetaald. |
| Bv | De bv blijft bestaan. De aandelen vallen in de nalatenschap; de aandeelhouders benoemen zo nodig een nieuwe bestuurder. |
Belastingen bij een eenmanszaak
De erfgenamen doen samen aangifte inkomstenbelasting over de winst van 1 januari tot de dag van overlijden. Daarbij hoort de overlijdenswinst: de overwaarde van de onderneming op dat moment, vergelijkbaar met stakingswinst. Zetten de erfgenamen het bedrijf direct voort, dan hoeft er onder voorwaarden niet te worden afgerekend; de voortzetter neemt dan de boekwaarden over.
Voor de btw nemen de erfgenamen gezamenlijk de plaats van de ondernemer in, ook als ze direct stoppen. Blijf dus btw-aangifte doen zolang je ervoor wordt uitgenodigd. Voor de erfbelasting is er de bedrijfsopvolgingsregeling, als je het bedrijf erft na 1 januari 2025 en het minimaal drie jaar voortzet. Bij een overlijden in 2026 of later ligt de inleverdatum van de aangifte erfbelasting 20 maanden na het overlijden. Meer in erfenis of schenking in je onderneming.
Bij een bv
Was de overledene de enige bestuurder, dan is er even niemand die de bv mag vertegenwoordigen. Veel statuten hebben daarom een regeling voor belet en ontstentenis: daarin staat wie tijdelijk bestuurt. Ontbreekt die, dan benoemen de erfgenamen als nieuwe aandeelhouders in een vergadering een bestuurder. Daarna lopen de aangiftes van de bv gewoon door.
Wat je nu al kunt regelen
Je maakt het je naasten een stuk makkelijker met een paar afspraken op papier. Dit sluit aan bij een noodplan voor als je uitvalt:
- Een testament en eventueel een levenstestament, via de notaris
- Een belet- en ontstentenisregeling in de statuten van je bv
- Een voortzettingsbeding in je vof- of maatschapscontract
- Een veilig bewaard overzicht van bankrekeningen, inlogs, contracten en je boekhouder
- Afspraken over wie het bedrijf eventueel voortzet; zie onderneming overdragen aan je kind
Veelgestelde vragen
Moeten de erfgenamen de eenmanszaak zelf uitschrijven bij de KvK?
De gemeente meldt het overlijden aan de KvK. De KvK Nabestaandendesk neemt contact op om samen te regelen of het bedrijf stopt, wordt voortgezet of wordt overgedragen.
Wie doet de laatste aangifte inkomstenbelasting?
De erfgenamen, over de periode van 1 januari tot de overlijdensdatum, inclusief een eventuele overlijdenswinst.
Hoe lang moet de administratie bewaard blijven?
Ook na overlijden geldt de bewaarplicht van zeven jaar. Zorg dat een van de erfgenamen de administratie beheert.
Bronnen
- Onderneming wijzigen of beëindigen bij overlijdenBelastingdienst · belastingdienst.nl
- Stappenplan zaken regelen van een overleden ondernemerOndernemersplein · ondernemersplein.overheid.nl
- Wanneer moet mijn aangifte erfbelasting binnen zijn?Belastingdienst · belastingdienst.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
