Opgaaf ICP: je EU-omzet melden naast je btw-aangifte
Geschreven door Ilias Aarrass6 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Vul je rubriek 3b in je btw-aangifte, dan doe je daarnaast een opgaaf ICP met per EU-klant het btw-identificatienummer en het totaalbedrag; formeel mag dat tot twee maanden na het tijdvak.
- Het totaal van je opgaaf moet gelijk zijn aan rubriek 3b van je btw-aangifte over hetzelfde tijdvak.
- Diensten met verlegde btw horen er net zo goed in als leveringen van goederen.
- Boven 50.000 euro aan goederenleveringen per kwartaal is een maandelijkse opgaaf verplicht.
- Op niet, te laat of onjuist indienen staat een verzuimboete, ook al is er geen euro btw mee gemoeid.
Je stuurt een factuur naar een Duitse of Belgische onderneming, zet er btw verlegd op en vult het bedrag in bij rubriek 3b van je btw-aangifte. Klaar, denk je. Tot er een brief komt dat je opgaaf intracommunautaire prestaties ontbreekt. Die opgaaf, kortweg opgaaf ICP, is een tweede melding naast je aangifte waarin je per klant vertelt hoeveel je hebt geleverd. In dit artikel lees je wie hem moet doen, wat erin staat, wanneer hij binnen moet zijn en welke vier fouten het vaakst tot een brief leiden.
Wat de opgaaf ICP is en wie hem doet
De opgaaf ICP is een lijst met je zakelijke EU-klanten: per klant het btw-identificatienummer en het totaalbedrag dat je in het tijdvak aan die klant hebt geleverd. De Belastingdienst stuurt die gegevens door naar de belastingdienst van het land van je klant, zodat daar te controleren is of hij de verlegde btw ook echt heeft aangegeven. Het systeem werkt dus als een spiegel: jouw melding moet overeenkomen met wat je klant opgeeft.
Je doet de opgaaf als je in je btw-aangifte iets invult bij rubriek 3b. Dat is het geval bij diensten aan een ondernemer in een ander EU-land waarbij je de btw verlegt, en bij leveringen van goederen naar een ondernemer in een ander EU-land tegen het nultarief. Lever je alleen aan particulieren, of alleen binnen Nederland, dan hoef je niets te melden.
| Situatie | In de opgaaf? | Toelichting |
|---|---|---|
| Dienst aan een EU-ondernemer, btw verlegd | Ja | met btw-id van je klant |
| Goederen naar een EU-ondernemer, nultarief | Ja | apart van de diensten aangeven |
| Dienst aan een particulier in de EU | Nee | Nederlandse btw of het [eenloketsysteem](kb:btw-digitale-diensten-oss) |
| Klant buiten de EU | Nee | valt buiten de EU-regeling |
| Verlegging binnen Nederland, bijvoorbeeld in de bouw | Nee | alleen rubriek 1e in je aangifte |
Wanneer en hoe je hem indient
Je dient de opgaaf digitaal in via Mijn Belastingdienst Zakelijk, in hetzelfde ritme als je btw-aangifte. Formeel heb je er twee maanden na afloop van het tijdvak voor, maar doe hem tegelijk met je aangifte: dan sluiten de bedragen op elkaar aan en vergeet je hem niet. Lever je voor meer dan 50.000 euro per kwartaal aan goederen naar andere EU-landen, dan is een maandelijkse opgaaf verplicht; blijf je daaronder of lever je vooral diensten, dan volstaat het kwartaal. Had je in een tijdvak geen EU-klanten, dan hoef je geen opgaaf te doen.
In de opgaaf zelf zet je per klant drie dingen: het landnummer met het btw-identificatienummer, het totaalbedrag over het tijdvak, en of het om goederen of om diensten gaat. Je vermeldt geen factuurnummers en geen btw-bedragen; het gaat alleen om de omzet zonder btw. Heb je in een kwartaal drie facturen aan dezelfde klant gestuurd, dan noteer je één totaalbedrag.
Rekenvoorbeeld: een kwartaal met twee EU-klanten
- Adviesdiensten aan een Duitse bv, drie facturen
- € 9.200 totaal, btw verlegd
- Ontwerpwerk voor een Belgische onderneming
- € 2.400, btw verlegd
- Rubriek 3b in je btw-aangifte
- € 11.600
- Opgaaf ICP
- twee regels: DE € 9.200 en BE € 2.400, beide als dienst
Uitkomst: Twee documenten, één totaal. Wijkt de som van je ICP-regels af van rubriek 3b, dan klopt er iets niet
De vier fouten die een brief opleveren
De opgaaf is technisch eenvoudig, maar hij wordt automatisch vergeleken met de gegevens uit andere landen. Daardoor valt elke afwijking op.
- Een ongeldig of vervallen btw-identificatienummer. Controleer het nummer via VIES op de dag dat je factureert en bewaar het bewijs. Klopt het niet, dan mocht je niet verleggen en ben je de Nederlandse btw alsnog verschuldigd.
- Alleen goederen melden en diensten vergeten. Veel ondernemers denken dat de opgaaf over handel gaat. Diensten met verlegde btw horen er net zo goed in.
- Een creditnota niet verwerken. Stuur je een creditfactuur, dan verlaag je het bedrag in het tijdvak waarin je crediteert, niet in het oorspronkelijke tijdvak.
- Het verkeerde tijdvak. Je gaat uit van de factuurdatum, niet van de datum waarop je betaald krijgt. Een factuur van 30 september hoort in het derde kwartaal, ook als het geld in oktober komt.
Te laat of niet ingediend
Op het niet, te laat of onjuist indienen van de opgaaf staat een verzuimboete, ook al is er geen euro btw mee gemoeid: de btw is immers verlegd. Dat voelt onrechtvaardig maar is de praktijk. Krijg je een brief met het verzoek alsnog in te dienen, doe dat dan meteen; de boete volgt vooral bij herhaling. Zie ook verzuimboete en vergrijpboete.
Zo houd je het bij zonder extra werk
Maak in je boekhouding een aparte omzetrekening voor verlegde EU-omzet, gescheiden van je binnenlandse omzet en van je omzet buiten de EU. Zet het btw-identificatienummer van je klant in zijn klantkaart, niet alleen op de factuur. Dan rolt de opgaaf er per kwartaal zo uit. Hoe je zo'n indeling opzet, staat in grootboekrekeningen en rekeningschema.
Controleer daarnaast één keer per jaar of je klanten nog steeds ondernemer zijn. Een eenmanszaak die stopt of een bv die failliet gaat, houdt zijn btw-nummer niet. Verleg je naar een nummer dat inmiddels is vervallen, dan sta jij voor de kosten. In btw-klanten in het buitenland staat per situatie wat er op je factuur hoort.
Veelgestelde vragen
Moet ik een opgaaf ICP doen als ik alleen diensten lever?
Ja, als je die diensten levert aan ondernemers in andere EU-landen en de btw verlegt. De opgaaf gaat over goederen én diensten; alleen de rubriek waarin je het invult verschilt.
Wanneer moet de opgaaf binnen zijn?
Je hebt er formeel twee maanden voor na afloop van het tijdvak. Dien hem toch liever tegelijk met je btw-aangifte in, dan sluiten de bedragen op elkaar aan. Bij goederenleveringen boven 50.000 euro per kwartaal moet de opgaaf maandelijks.
Mijn klant heeft geen btw-identificatienummer. Wat nu?
Dan mag je niet verleggen en reken je gewoon Nederlandse btw. Zonder geldig nummer is je klant voor de btw geen ondernemer, en dan geldt de regel voor particulieren.
Ik ben een kwartaal vergeten. Hoe herstel ik dat?
Dien de opgaaf alsnog in over dat tijdvak. Klopte ook je btw-aangifte niet, corrigeer die dan apart; boven de grens van 1.000 euro doe je dat met een suppletie.
Geldt de opgaaf ook voor verlegging binnen Nederland?
Nee. Verlegging in de bouw of bij het uitlenen van personeel binnen Nederland verwerk je alleen in rubriek 1e van je aangifte. De opgaaf ICP is er puur voor grensoverschrijdende leveringen binnen de EU.
Bronnen
- Opgaaf ICP bij zakendoen met andere EU-landenBelastingdienst · belastingdienst.nl
- Tijdvak van de opgaaf ICPBelastingdienst · belastingdienst.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
