Waar is je dienst belast? De uitzonderingen op de hoofdregel
Geschreven door Ilias Aarrass6 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
De hoofdregel is dat een dienst aan een ondernemer belast is waar je klant zit, maar werk aan een pand, toegang tot een evenement, catering en vervoer zijn belast waar je ze verricht.
- Alles wat met een specifiek gebouw of perceel te maken heeft, is belast in het land waar dat pand staat.
- Toegang tot een congres of beurs is belast op de locatie, ook bij zakelijke bezoekers.
- Is je dienst in een ander EU-land belast en verlegt dat land niet, dan kan een btw-registratie daar nodig zijn.
- Omzet die onder een uitzondering valt, hoort niet in je opgaaf ICP.
De meeste zzp'ers kennen de hoofdregel: lever je een dienst aan een ondernemer in een ander EU-land, dan is die dienst daar belast en verleg je de btw. Dat klopt, maar er staan uitzonderingen naast die hoofdregel, en juist die uitzonderingen raken ambachtelijke en praktische beroepen. Werk je aan een gebouw in Duitsland of geef je een workshop op een beurs in België, dan gelden er andere regels en kan een btw-registratie in dat land nodig zijn. In dit artikel staat per situatie waar je dienst belast is en wat je dan doet.
Eerst de hoofdregel
Voor diensten aan ondernemers geldt: de dienst is belast in het land waar je klant gevestigd is. Zit die klant in een ander EU-land, dan verleg je de btw naar hem en neem je de omzet op in je opgaaf ICP. Voor diensten aan particulieren geldt het omgekeerde: de dienst is belast waar jij gevestigd bent, dus reken je gewoon Nederlandse btw.
Die twee regels dekken het grootste deel van de praktijk: advies, ontwerp, tekst, ontwikkeling, administratie, coaching. Voor de uitzonderingen kijk je niet naar je klant maar naar de dienst zelf, en vaak naar de plek waar je hem uitvoert.
| Soort dienst | Belast waar | Wat dat betekent |
|---|---|---|
| Werk aan een onroerende zaak | waar het pand of terrein ligt | btw van dat land, soms registratie nodig |
| Toegang tot een evenement, beurs of congres | waar het evenement plaatsvindt | ook bij zakelijke bezoekers |
| Restaurant- en cateringdiensten | waar je ze feitelijk verricht | de locatie telt, niet de klant |
| Personenvervoer | waar het vervoer plaatsvindt | per afgelegd traject verdelen |
| Kortdurende verhuur van een vervoermiddel | waar je het ter beschikking stelt | geldt bij zakelijk én particulier |
Werk aan een pand: de belangrijkste uitzondering
Alles wat rechtstreeks met een specifiek gebouw of stuk grond te maken heeft, is belast in het land waar dat gebouw staat. Dat gaat verder dan bouwen alleen: installatie, onderhoud, schilderwerk, sloop, toezicht op de bouw, een ontwerp voor één bepaald pand en makelaarsdiensten vallen er ook onder. Bouw je als zzp'er twee weken mee aan een pand in Duitsland, dan is die dienst in Duitsland belast, ook als je opdrachtgever een Nederlands bedrijf is.
Of je je dan in dat land moet registreren, hangt af van de regels daar. Veel EU-landen kennen een eigen verleggingsregeling voor buitenlandse dienstverleners, waardoor je klant de btw aangeeft en jij niets hoeft te doen behalve de juiste vermelding op je factuur. Andere landen eisen wel een registratie. Vraag dat na vóór je begint, want achteraf registreren kost meer dan het vooraf regelen.
Evenementen, catering en vervoer
Bij evenementen is het onderscheid subtiel. Verkoop je toegang tot een congres, beurs of seminar, dan is dat belast in het land waar het evenement plaatsvindt, ook aan zakelijke bezoekers. Spreek je op dat congres in opdracht van de organisator, dan lever je een gewone dienst aan die organisator en geldt de hoofdregel weer. Het verschil zit dus in wat je verkoopt: een toegangskaart of een optreden.
Bij catering telt de plek waar je het eten serveert. Verzorg je een lunch op een locatie in België, dan is dat in België belast. Lever je alleen maaltijden af zonder service, dan is het een levering van goederen en gelden andere regels. Voor personenvervoer geldt de afgelegde route: rijd je van Rotterdam naar Antwerpen, dan is het Nederlandse deel hier belast en het Belgische deel daar.
Drie opdrachten, drie uitkomsten
- Advies per videobellen aan een Belgische bv
- hoofdregel: btw verlegd naar België
- Installatiewerk aan een pand in Antwerpen
- belast in België, check de lokale verlegging
- Toegangskaarten voor je eigen workshop in Brussel
- belast in België, ook aan zakelijke bezoekers
Uitkomst: Dezelfde klant en hetzelfde land, maar drie verschillende btw-behandelingen. De dienst bepaalt de regel, niet de relatie
Wat je op je factuur en in je administratie zet
Valt je dienst onder de hoofdregel, dan zet je op je factuur btw verlegd met het btw-identificatienummer van je klant, en neem je het bedrag op in rubriek 3b en in je opgaaf ICP. Valt je dienst onder een uitzondering en is hij in het andere land belast, dan hoort die omzet níet in je opgaaf ICP: er is dan immers geen sprake van een verlegde dienst volgens de hoofdregel. Je verwerkt hem als omzet die niet in Nederland belast is.
Leg per opdracht vast waar je gewerkt hebt en waarom je die btw-behandeling koos. Een notitie bij de factuur is genoeg. Betaal je in het buitenland btw op je kosten, bijvoorbeeld op materiaal of een hotel, dan kun je die vaak terugvragen bij dat EU-land via een aparte aanvraag, niet via je Nederlandse aangifte.
Veelgestelde vragen
Mijn klant zit in Duitsland, maar het werk is in Nederland. Waar is het belast?
Bij de hoofdregel telt de vestiging van je klant, dus dan verleg je naar Duitsland. Gaat het om werk aan een pand in Nederland, dan geldt de uitzondering en is het hier belast, met Nederlandse btw op je factuur.
Moet ik me in een ander EU-land registreren voor de btw?
Alleen als je dienst daar belast is en dat land de btw niet naar je klant verlegt. Veel landen kennen zo'n verlegging wel. Informeer ernaar voordat je de opdracht aanneemt, want het bepaalt je prijs.
Geldt de uitzondering voor panden ook bij advies over vastgoed?
Alleen als het advies over een specifiek pand of perceel gaat. Algemeen advies over vastgoedbeleid of over de markt volgt de hoofdregel en is belast waar je klant zit.
Ik geef een online workshop aan Belgische deelnemers. Wat geldt dan?
Online deelname is geen toegang tot een evenement ter plaatse. Bij zakelijke deelnemers verleg je volgens de hoofdregel; bij particulieren kan de regeling voor digitale diensten gelden als de deelname volledig geautomatiseerd is.
Bronnen
- Btw berekenen bij diensten aan afnemers in andere EU-landenBelastingdienst · belastingdienst.nl
- Diensten voor particulieren in andere EU-landenBelastingdienst · belastingdienst.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
