Boekhouding voor zzp'ers in de zorg: dit moet je weten
Geschreven door Ilias Aarrass7 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Zorg verlenen aan de patiënt is vrijgesteld van btw, maar jezelf ter beschikking stellen aan een instelling geldt als uitlening van personeel en is belast met 21 procent.
- Vrijgestelde omzet betekent dat je de btw op je eigen kosten niet kunt terugvragen.
- Kilometers tussen cliënten zijn volledig zakelijk, tegen 0,25 euro per kilometer in 2026.
- Het urencriterium van 1.225 uur telt ook reistijd, administratie en scholing mee.
- Bij gemengd werk heb je een verdeelsleutel nodig voor je voorbelasting.
Als zzp'er in de zorg, of je nu verpleegkundige, verzorgende of begeleider bent, heb je een administratie die op een paar punten afwijkt van andere branches. De belangrijkste is de btw-vrijstelling voor zorgverlening. Daarnaast spelen de kilometers die je rijdt tussen cliënten, je verklaring arbeidsrelatie en de gebruikelijke ondernemersaftrekken een rol. In dit artikel lees je waar je als zorgprofessional op moet letten.
De btw-vrijstelling voor zorgverleners
Veel zorgverleners zijn vrijgesteld van btw. Verpleegkundige en verzorgende handelingen die vallen onder de Wet BIG zijn vrijgesteld, net als diensten die gericht zijn op de gezondheidskundige verzorging van de mens. Dat betekent dat je geen btw rekent over je facturen, maar ook dat je de btw op je inkopen niet kunt terugvragen. Je doet dan meestal ook geen btw-aangifte, al zijn er uitzonderingen bij bijvoorbeeld coaching of niet-medische begeleiding. Word je betaald uit een persoonsgebonden budget, lees dan ook pgb-zorgverlener en belasting.
Let goed op welk deel van je werk vrijgesteld is en welk deel niet. Geef je bijvoorbeeld ook trainingen of advies dat niet onder de zorgvrijstelling valt, dan kan dat deel wel btw-plichtig zijn. Een gemengde administratie vraagt om een nette splitsing, zodat je per dienst weet of er btw bij komt.
Kilometers en reiskosten bijhouden
Als zorgprofessional rijd je vaak van cliënt naar cliënt. Die zakelijke kilometers zijn belangrijk voor je administratie. Rijd je in een privé-auto, dan mag je in 2026 0,25 euro per kilometer als kosten opvoeren. Houd een sluitende kilometeradministratie bij met datum, bestemming en aantal kilometers, want de Belastingdienst kan hierom vragen.
Reis je met het openbaar vervoer of de fiets, dan zijn die kosten ook zakelijk aftrekbaar zolang ze met je werk te maken hebben. Bewaar je bonnen en kaartjes digitaal, dan staat je administratie er netjes bij.
Ondernemersaftrek en het urencriterium
Voldoe je aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar, dan heb je recht op de zelfstandigenaftrek en, in je eerste jaren, de startersaftrek. Voor zorgverleners is het urencriterium soms lastig: alleen de uren die je direct aan je onderneming besteedt tellen mee, inclusief reistijd en administratie. Houd je uren daarom goed bij.
Daarnaast krijg je als ondernemer de mkb-winstvrijstelling, die automatisch een deel van je winst vrijstelt. Werk je via bemiddelingsbureaus, let dan op je ondernemerschap voor de inkomstenbelasting: de Belastingdienst kijkt of je echt zelfstandig bent en niet feitelijk in loondienst werkt.
De drie dingen die zorg-administraties anders maken
Wie in de zorg werkt, heeft drie bijzonderheden in de administratie: de btw-vrijstelling met haar grenzen, de kilometers tussen cliënten, en de zelfstandigheidsvraag bij bemiddelingsbureaus en instellingen.
- Controleer per opdracht of je zorg verleent (vrijgesteld) of feitelijk personeel uitleent (belast met 21 procent). Het contract en de feitelijke aansturing bepalen dit; zie de zorgvrijstelling.
- Registreer je kilometers tussen cliënten: bij wijkzorg en ambulante begeleiding is dat vaak de grootste aftrekpost, tegen 0,25 euro per kilometer.
- Werk je grotendeels via één instelling of bureau, toets dan je zelfstandigheid: eigen cliënten, eigen planning en vervangbaarheid tellen zwaar sinds de handhaving weer loopt.
- Bewaar je BIG- of kwaliteitsregistratie, VOG en diploma's bij je administratie; opdrachtgevers en de Belastingdienst vragen ernaar.
- Vrijgestelde omzet betekent geen btw-aftrek op je kosten. Gemengd werk vraagt om een verdeelsleutel voor je voorbelasting.
Vrijgesteld of belast: de vier situaties
De btw-vrijstelling in de zorg hangt niet af van je beroep maar van wat je precies levert en aan wie. Dat onderscheid bepaalt ook of je btw op je kosten mag terugvragen.
| Wat je doet | Btw | Btw op je kosten terugvragen? |
|---|---|---|
| Zorg verlenen aan de patiënt, BIG-geregistreerd | Vrijgesteld | Nee |
| Jezelf ter beschikking stellen aan een instelling | 21%, dit geldt als uitlening van personeel | Ja, voor dat deel |
| Trainingen, advies of coaching | Meestal 21% | Ja, voor dat deel |
| Vrijgestelde én belaste omzet naast elkaar | Splitsen per omzetstroom | Alleen naar rato van je belaste omzet |
Veelgestelde vragen
Moet ik btw rekenen als zzp'er in de zorg?
Meestal niet: zorg aan de patiënt, verleend vanuit je eigen deskundigheid, is vrijgesteld. Word je feitelijk als uitzendkracht ingezet, onder aansturing en rooster van de instelling, dan is het belast met 21 procent.
Kan ik btw op mijn kosten terugvragen?
Niet voor zover je omzet vrijgesteld is. Doe je ook belast werk, bijvoorbeeld trainingen, dan trek je de voorbelasting naar verhouding af. Leg die verdeelsleutel vast.
Tellen mijn reiskilometers tussen cliënten als zakelijk?
Ja, volledig, tegen 0,25 euro per kilometer met je privéauto. Bij wijkzorg loopt dat snel op; een sluitende registratie per dag is het waard. Zie kilometeradministratie.
Ik werk via een bemiddelingsbureau. Ben ik dan wel zelfstandig?
Dat hangt af van de feiten: wie bepaalt je rooster, je werkwijze en je tarief, en kun je je laten vervangen? Sinds de handhaving weer loopt, kijken instellingen hier zelf ook streng naar. Zie schijnzelfstandigheid.
Welke kosten zijn typisch aftrekbaar in de zorg?
Je beroepsregistratie en herregistratie, verplichte bijscholing, beroepskleding met logo, medische benodigdheden, je telefoon naar rato en je kilometers. De VOG voor een opdracht hoort er ook bij.
Geldt het urencriterium ook voor zorg-zzp'ers?
Ja, 1.225 uur inclusief reistijd, administratie en scholing. Met een volle caseload haal je dat ruim; leg de uren wel vast voor de zelfstandigenaftrek.
Bronnen
- Btw-vrijstelling in de gezondheidszorgBelastingdienst · belastingdienst.nl
- Zakelijk gebruik privévervoermiddel 2026Belastingdienst · belastingdienst.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
