Boekhouding voor de zzp-fysiotherapeut: vrijstelling, waarneming en declaraties
Geschreven door Ilias Aarrass7 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Behandelingen van een BIG-geregistreerde fysiotherapeut zijn vrijgesteld van btw, maar workshops, losse massages en de verkoop van tape zijn belast met 21 procent.
- Vrijgesteld betekent ook: geen btw-aftrek op je behandelbank, praktijkhuur en bijscholing.
- Waarnemen in een praktijk als BIG-geregistreerde blijft vrijgesteld; leg de afspraken schriftelijk vast.
- Met gemengde omzet verdeel je je voorbelasting naar verhouding en herreken je aan het eind van het jaar.
- Voor de inkomstenbelasting verandert er niets: je winst is belast en je uren tellen mee voor het urencriterium.
Als zelfstandige fysiotherapeut zit je fiscaal in een aparte hoek. Je behandelingen vallen onder de btw-vrijstelling voor gezondheidszorg, dus je stuurt facturen zonder btw en je doet vaak helemaal geen btw-aangifte meer. Dat klinkt makkelijk, maar het heeft een keerzijde: de btw op je behandelbank, je tape en je praktijkhuur krijg je niet terug. En zodra je er iets naast doet, een workshop, een sportmassage of advies aan een bedrijf, kan dat wél belast zijn. Dit artikel legt uit waar de grens ligt, hoe waarneming werkt en waar je op let bij declareren.
De vrijstelling: wanneer geldt die precies?
De btw-vrijstelling voor gezondheidszorg geldt voor de verzorging van de mens door beroepsbeoefenaren die een BIG-registratie hebben, en alleen voor werk dat binnen hun deskundigheidsgebied valt. Voor een fysiotherapeut betekent dat: je behandelingen zijn vrijgesteld, of de patiënt nu zelf betaalt of dat het via de zorgverzekeraar loopt. Je factuur bevat dan geen btw en geen btw-bedrag.
Buiten dat vakgebied verandert het beeld. Een ontspanningsmassage zonder medische aanleiding, een workshop voor een sportvereniging, een bedrijfscursus over werkhouding of de verkoop van tape, braces en oefenmateriaal zijn in beginsel belast. De vrijstelling hangt aan de aard van de prestatie, niet aan je diploma. Doe je allebei, lees dan btw splitsen bij belaste en vrijgestelde omzet en het algemene btw-vrijstelling in de zorg.
| Wat je doet | Btw |
|---|---|
| Behandeling van een patiënt binnen je vakgebied | Vrijgesteld |
| Waarnemen in een praktijk als BIG-geregistreerd fysiotherapeut | Vrijgesteld |
| Ontspannings- of sportmassage zonder medische aanleiding | 21% |
| Workshop of cursus voor een bedrijf of vereniging | 21% |
| Verkoop van tape, braces en oefenmateriaal | 21% |
Waarnemen of zelf een praktijk
Veel zelfstandige fysiotherapeuten werken als waarnemer in de praktijk van iemand anders. Je factureert dan aan die praktijk, vrijgesteld van btw, meestal op basis van een percentage van de omzet of een vast bedrag per dagdeel. Leg die afspraak schriftelijk vast: wie declareert bij de verzekeraar, wie draagt het risico van niet-betaalde declaraties en wie regelt de dossiervoering.
Werk je langdurig voor één praktijk, op vaste tijden, met hun agenda en hun materiaal, dan ligt de vraag op tafel of je wel echt zelfstandig bent. De Belastingdienst handhaaft sinds 2025 weer actief op schijnzelfstandigheid, en de zorg is daarbij een aandachtssector. Zorg voor meerdere opdrachtgevers, eigen tarieven en een eigen beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Zie schijnzelfstandigheid en de Wet DBA en hoeveel opdrachtgevers heb je nodig.
Huur je zelf een behandelruimte, dan is die huur meestal vrijgesteld van btw. Dat is voor jou geen probleem, want je kunt btw toch niet aftrekken, maar het betekent wel dat de verhuurder zijn btw op onderhoud niet kan doorschuiven en dat vaak in de huurprijs verwerkt. Wat je verder aftrekt bij een gehuurde ruimte, lees je in bedrijfsruimte huren.
Declaraties, debiteuren en je administratie
Loopt je omzet via zorgverzekeraars, dan zit er tijd tussen behandelen en betaald krijgen, en soms komt er een afwijzing terug. Boek een afgewezen of gecorrigeerde declaratie niet weg als kosten, maar corrigeer je omzet, zodat je administratie aansluit op wat er echt binnenkomt. Behandel je ook particulier, dan gelden de gewone regels voor facturen en herinneringen; zie debiteurenbeheer.
Voor de inkomstenbelasting verandert de vrijstelling niets: je winst is gewoon belast, je uren tellen mee voor het urencriterium van 1.225 uur en je kosten zijn aftrekbaar, ook als de btw erop dat niet is. Praktijksoftware, bijscholing, je beroepsvereniging en je kwaliteitsregistratie zijn allemaal zakelijke kosten, zie studiekosten en opleidingen en vakliteratuur en lidmaatschappen.
Rekenvoorbeeld: gemengde praktijk
- Vrijgestelde behandelomzet
- € 58.000
- Belaste omzet uit bedrijfsworkshops
- € 7.000 + € 1.470 btw
- Belast deel van je omzet
- 11%
- Btw op een nieuwe behandelbank van € 2.000 exclusief btw
- € 420, waarvan aftrekbaar ongeveer € 46
Uitkomst: Omdat je bank vooral voor vrijgesteld werk wordt gebruikt, krijg je maar een klein deel van de btw terug. De rest telt mee in de aanschafprijs waarover je afschrijft. Voor de inkomstenbelasting is de hele bank gewoon een investering.
Veelgestelde vragen
Moet ik btw-aangifte doen als al mijn omzet vrijgesteld is?
Meestal niet. Ben je uitsluitend vrijgesteld, dan hoef je geen btw-aangifte te doen. Koop je in vanuit het buitenland of heb je daarnaast belaste omzet, dan kan dat anders liggen.
Is een sportmassage ook vrijgesteld?
Alleen als het onderdeel is van een behandeling binnen je vakgebied. Een losse ontspannings- of sportmassage zonder medische aanleiding is belast met 21 procent.
Mag ik de btw op mijn praktijkinrichting terugvragen?
Bij volledig vrijgestelde omzet niet. Heb je ook belaste omzet, dan trek je de btw af naar verhouding van dat belaste deel en herreken je dat aan het eind van het jaar.
Ik werk alleen voor één praktijk. Is dat een probleem?
Het hoeft niet, maar het maakt je positie kwetsbaar bij de beoordeling of je ondernemer bent. Meerdere opdrachtgevers, eigen tarieven en eigen verzekeringen maken het verhaal sterker.
Bronnen
- Vrijstelling voor medische beroepsbeoefenarenBelastingdienst · belastingdienst.nl
- Btw-vrijstelling in de gezondheidszorgBelastingdienst · belastingdienst.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
