Zwanger als zzp'er: zo werkt de ZEZ-uitkering van het UWV
Geschreven door Ilias Aarrass8 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
De ZEZ-uitkering van het UWV duurt minimaal 16 weken, 20 bij een meerling, en is maximaal het minimumloon; bij 1.225 uur in het kalenderjaar vóór de start krijg je altijd dat maximum.
- Je verlof begint op een zelfgekozen datum tussen zes en vier weken voor de uitgerekende datum, of tussen tien en acht weken bij een meerling.
- Vraag de uitkering aan tussen vier en twee weken voor de gewenste startdatum, met DigiD en een zwangerschapsverklaring van je verloskundige of arts.
- Het minimumuurloon is in 2026 € 14,71 per 1 januari en € 14,99 per 1 juli; dat bepaalt het plafond van je uitkering.
- De uitkering telt als inkomen in box 1 maar niet als winst uit onderneming, dus ondernemersaftrek en mkb-winstvrijstelling gelden er niet over.
In loondienst is zwangerschapsverlof vanzelf geregeld. Als zzp'er moet je het zelf aanvragen, maar er is wel degelijk een vangnet: de regeling Zelfstandig en Zwanger, kortweg ZEZ. Die geeft je minimaal zestien weken een uitkering rond je bevalling. Je hoeft er niet voor verzekerd te zijn en je betaalt er geen premie voor. Dit artikel loopt door alles heen: waar je recht op hebt, hoe hoog de uitkering wordt, hoe je hem aanvraagt en wat je met je administratie moet doen voordat je met verlof gaat.
Wat is de ZEZ-regeling?
De ZEZ-regeling is een uitkering van het UWV voor zwangere zelfstandigen. Ze staat in de Wet arbeid en zorg (WAZO) en is een wettelijk recht: je hoeft er niet voor verzekerd te zijn en je betaalt er geen aparte premie voor. Hoe die wet en de regeling zich tot elkaar verhouden, staat in het verschil tussen WAZO en ZEZ. De uitkering duurt zestien weken, of twintig weken als je een meerling verwacht.
De regeling geldt breder dan alleen voor de klassieke zzp'er met een eenmanszaak. Ook als je directeur-grootaandeelhouder bent van je eigen bv, of als meewerkend partner in de onderneming van je partner werkt, kun je er aanspraak op maken. De volledige lijst staat in de voorwaarden voor de ZEZ-uitkering.
- Zestien weken uitkering, of twintig bij een meerlingzwangerschap
- Je bepaalt zelf of je zes, vijf of vier weken voor de uitgerekende datum begint
- Geen premie, geen verzekering, geen wachttijd: het is een wettelijk recht
- Ook voor dga's en meewerkende partners, niet alleen voor eenmanszaken
Wanneer gaat je verlof in?
Je zwangerschapsverlof mag ingaan tussen zes en vier weken voor je uitgerekende datum. Dat is jouw keuze, en die keuze heeft gevolgen voor de rest van je verlof: de weken die je vooraf niet opneemt, schuiven door naar de periode na de bevalling.
Bevalt je kind later dan de uitgerekende datum, dan gaan die extra dagen niet van je bevallingsverlof af. Je houdt dus altijd minimaal tien weken na de bevalling over. Bevalt je kind eerder, dan schuiven de niet-opgenomen weken juist naar achteren.
| Startmoment | Voor de bevalling | Na de bevalling |
|---|---|---|
| 6 weken van tevoren | 6 weken | 10 weken |
| 4 weken van tevoren | 4 weken | 12 weken |
Hoe hoog is de ZEZ-uitkering?
De hoogte hangt af van het aantal uren dat je in het kalenderjaar vóór de start van je uitkering aan je onderneming hebt besteed. Haal je het urencriterium van 1.225 uur, dan krijg je altijd het maximum: honderd procent van het wettelijk minimumloon. Haal je die uren niet, dan rekent het UWV met je inkomen uit het voorgaande kalenderjaar, met het minimumloon als plafond.
Het maximum is dus nooit hoger dan het minimumloon, hoe goed je jaar ook was. Sinds 1 juli 2026 is het wettelijk minimumuurloon 14,99 euro bruto; in de eerste helft van 2026 was dat 14,71 euro. Bij een voltijdweek van veertig uur komt dat neer op ongeveer 2.598 euro bruto per maand. In dit artikel reken ik het stap voor stap voor je uit.
De ZEZ-uitkering en je belastingaangifte
De ZEZ-uitkering is bruto en telt mee als inkomen in box 1. Het UWV houdt loonheffing in, maar dat is een voorheffing: bij je aangifte inkomstenbelasting wordt alles bij elkaar opgeteld en kan er nog een bedrag bij komen. Dat verrast ondernemers regelmatig.
Belangrijk detail: de uitkering telt niet mee als winst uit onderneming, maar als een aparte inkomenspost. Je ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling gelden er dus niet over. Zet daarom een deel opzij, net zoals je dat bij je gewone omzet doet: zie hoeveel je opzij moet zetten voor de belasting.
De weken dat je met verlof bent, tellen overigens niet automatisch mee voor het urencriterium van dat jaar. Werk je in je verlofjaar daardoor minder dan 1.225 uur, dan kan dat je zelfstandigenaftrek raken.
Dit regel je op tijd
Het UWV adviseert om de uitkering vier weken voor de ingangsdatum aan te vragen, en uiterlijk twee weken van tevoren. Je hebt daarvoor een zwangerschapsverklaring van je verloskundige of arts nodig, en je vraagt hem digitaal aan met DigiD. Het volledige stappenplan staat hier.
Je administratie klaarzetten voor je verlof
Je verlof stopt je aangifteplicht niet. De btw-aangifte loopt gewoon door, ook als je geen omzet draait. Zet dat voor je vertrekt klaar, dan hoef je er straks niet aan te denken.
- Zet je btw-aangiftes voor de verlofperiode in de agenda, of laat ze doen. Een te late btw-aangifte levert na de coulancetermijn van 7 dagen een verzuimboete op.
- Informeer je klanten ruim van tevoren en rond lopende opdrachten af of draag ze over.
- Stuur openstaande facturen na en zet je debiteurenbeheer op scherp, zodat er tijdens je verlof geld binnenkomt.
- Houd je urenregistratie bij tot de dag dat je verlof ingaat; die uren tellen mee voor het urencriterium.
- Reserveer een deel van de uitkering voor de inkomstenbelasting.
Ziek na je bevalling of tijdens je zwangerschap
Word je ziek als gevolg van je zwangerschap of bevalling, dan houdt het vangnet niet op bij die zestien weken. Er bestaat een aparte ziektewetuitkering voor zelfstandigen bij zwangerschapsgerelateerde ziekte. Die vraag je los aan bij het UWV.
Gaat het om ziekte die niets met de zwangerschap te maken heeft, dan geldt die regeling niet. Dan val je terug op wat je zelf hebt geregeld: zie ziek worden zonder aov.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt de ZEZ-uitkering?
Zestien weken. Verwacht je een meerling, dan is het twintig weken en begint je verlof tussen tien en acht weken voor de uitgerekende datum. Bij één kind begint je verlof tussen zes en vier weken voor de uitgerekende datum en je houdt altijd minimaal tien weken over na de bevalling.
Hoe hoog is de ZEZ-uitkering?
Maximaal honderd procent van het wettelijk minimumloon. Werkte je in het kalenderjaar vóór de start van je uitkering minimaal 1.225 uur in je onderneming, dan krijg je dat maximum. Daaronder rekent het UWV met je inkomen uit het vorige kalenderjaar.
Wanneer moet ik de ZEZ-uitkering aanvragen?
Het UWV adviseert vier weken voor de ingangsdatum, en uiterlijk twee weken van tevoren. Je vraagt hem digitaal aan met DigiD en je hebt een zwangerschapsverklaring van je verloskundige of arts nodig.
Moet ik belasting betalen over de ZEZ-uitkering?
Ja. De uitkering is bruto en telt mee als inkomen in box 1. Het UWV houdt loonheffing in als voorheffing, maar bij je aangifte inkomstenbelasting kan er nog een bedrag bij komen. De ondernemersaftrek en mkb-winstvrijstelling gelden er niet over.
Krijg ik ZEZ als dga van mijn eigen bv?
Ja. De regeling geldt niet alleen voor eenmanszaken, maar ook voor directeur-grootaandeelhouders en voor meewerkende partners in de onderneming van hun partner.
Moet ik tijdens mijn verlof btw-aangifte blijven doen?
Ja. Je aangifteplicht loopt door, ook als je geen omzet draait. Doe dan een nihilaangifte. Sla je hem over, dan volgt een verzuimboete.
Moet ik de ZEZ-uitkering terugbetalen?
Nee, de ZEZ is geen lening en hoef je niet terug te betalen. Alleen als je gegevens niet kloppen of je verlof anders loopt dan opgegeven, kan het UWV te veel betaalde weken terugvorderen. Geef wijzigingen dus meteen door.
Krijgt mijn partner ook een uitkering?
De ZEZ is alleen voor de zwangere zelfstandige. Werkt je partner in loondienst, dan heeft die recht op geboorteverlof van een week, plus maximaal vijf weken aanvullend geboorteverlof tegen 70 procent via het UWV. Is je partner ook zelfstandige, dan bestaat er geen wettelijke uitkering en plan je die weken zelf in.
Heb ik nog een verzekering nodig naast de ZEZ?
Dat hangt af van je inkomen. De ZEZ is maximaal het minimumloon, dus wie normaal meer verdient, valt zestien weken flink terug. Sommige arbeidsongeschiktheidsverzekeringen keren bij zwangerschap een aanvulling uit, meestal pas na een wachttijd van twee jaar na het afsluiten. Reken dus vooraf uit wat je tekortkomt en zet dat opzij.
Hoe bereken ik wat ik precies krijg?
Haalde je in het jaar voor je verlof 1.225 uur, dan krijg je het volle minimumloon; haalde je dat niet, dan rekent het UWV met je winst van dat jaar gedeeld door 260 dagen. De volledige rekenwijze met voorbeeld staat in hoogte van je ZEZ-uitkering berekenen.
Bronnen
- ZEZ-uitkering voor zwangere zelfstandigenUWV · uwv.nl
- Bedragen minimumloon 2026Rijksoverheid · rijksoverheid.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
