WAZO en ZEZ: wat is het verschil?
Geschreven door Ilias Aarrass4 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
WAZO is de Wet arbeid en zorg die alle verlofvormen regelt; ZEZ is de regeling daarbinnen voor zelfstandigen, met het minimumloon als bovengrens in plaats van het dagloon.
- Voor werknemers regelt de werkgever het verlof en declareert hij bij het UWV; als zelfstandige vraag je de ZEZ zelf aan.
- Combineer je loondienst met een eigen onderneming, dan kun je vaak voor beide delen een uitkering krijgen, die onderling worden verrekend.
- Geboorteverlof, ouderschapsverlof en calamiteitenverlof zijn gekoppeld aan een dienstverband en bestaan niet voor zelfstandigen.
- Meld je loondienstdeel bij de aanvraag; een onvolledige opgave leidt later tot een terugvordering.
In zoekopdrachten en op forums lopen WAZO en ZEZ voortdurend door elkaar. Ze zijn niet hetzelfde, maar ze horen wel bij elkaar: WAZO is de wet, ZEZ is de regeling daarbinnen voor zelfstandigen. Het verschil wordt pas praktisch als je zzp combineert met loondienst.
WAZO: de wet
WAZO staat voor Wet arbeid en zorg. Die wet regelt alle verlofvormen rond zorgtaken: zwangerschaps- en bevallingsverlof, geboorteverlof voor partners, adoptieverlof, ouderschapsverlof en calamiteitenverlof. Voor werknemers loopt dat via de werkgever, die het bij het UWV declareert.
ZEZ: de regeling voor zelfstandigen
ZEZ staat voor Zelfstandig en Zwanger en is het onderdeel van de WAZO dat voor ondernemers geldt. Je hebt geen werkgever die het regelt, dus je vraagt de uitkering zelf aan bij het UWV. Alles daarover staat in het artikel over de ZEZ-uitkering.
| Werknemer (WAZO) | Zelfstandige (ZEZ) | |
|---|---|---|
| Wie vraagt aan | De werkgever | Jij zelf |
| Hoogte | 100% van het dagloon, tot het maximumdagloon | Maximaal het minimumloon |
| Duur | 16 weken | 16 weken |
Zzp naast loondienst: allebei
Hier wordt het verschil concreet. Werk je in loondienst én heb je daarnaast een onderneming, dan kun je vaak voor beide delen een uitkering krijgen: via je werkgever voor je loondienstdeel en via de ZEZ voor je onderneming.
De twee worden wel met elkaar verrekend, dus je krijgt niet twee volledige uitkeringen naast elkaar. Meld bij je aanvraag altijd dat je ook in loondienst werkt. Meer over die combinatie in parttime zzp naast loondienst.
Welk loket voor welke situatie
De verwarring tussen de twee termen verdwijnt zodra je naar je eigen situatie kijkt. Er zijn maar drie smaken:
- Alleen loondienst: je werkgever regelt het verlof en de uitkering via het UWV. Jij meldt je zwangerschap op tijd bij je werkgever en hoeft verder niets aan te vragen.
- Alleen zzp: je vraagt zelf de ZEZ aan bij het UWV, uiterlijk twee weken voor je verlof ingaat. Er is geen werkgever die het voor je doet, dus wie niet aanvraagt, krijgt niets.
- Allebei: je werkgever regelt het loondienstdeel én je vraagt zelf de ZEZ aan voor je onderneming. Twee aanvragen, twee loketten, en bij beide meld je dat de andere situatie bestaat.
De overige WAZO-verlofvormen: niet voor zzp'ers
De WAZO kent naast het zwangerschapsverlof ook geboorteverlof voor partners, ouderschapsverlof en calamiteitenverlof. Die vormen zijn gekoppeld aan een dienstverband: er is een werkgever nodig die het verlof toekent en doorbetaalt. Als zelfstandige bestaat daar geen tegenhanger van. Word je als zzp'ende partner vader of meemoeder, dan is er dus geen uitkering; vrije dagen plan je zelf in en vang je op uit je eigen buffer.
Combineer je zzp met loondienst, dan gelden die verlofvormen wél voor je loondienstdeel. Zo kan een zzp'er met een deeltijdbaan bij de geboorte van een kind gewoon geboorteverlof opnemen voor de uren in loondienst, terwijl de onderneming die week op een laag pitje staat.
Veelgestelde vragen
Is WAZO hetzelfde als ZEZ?
Nee. WAZO is de Wet arbeid en zorg, die alle verlofvormen rond zorgtaken regelt. ZEZ is de regeling binnen die wet die specifiek voor zelfstandigen geldt.
Kan ik WAZO en ZEZ tegelijk krijgen?
Als je loondienst combineert met een eigen onderneming vaak wel, voor beide delen apart. De uitkeringen worden onderling verrekend, dus je krijgt niet twee volledige bedragen.
Is de ZEZ-uitkering lager dan die van een werknemer?
Meestal wel. Een werknemer krijgt honderd procent van het dagloon, begrensd door het maximumdagloon en dus niet door het minimumloon. Bij de ZEZ is het wettelijk minimumloon de bovengrens, hoe hoog je winst ook is.
Bronnen
- Wet arbeid en zorg: verlofvormen en uitkeringenOverheid.nl · wetten.overheid.nl
- ZEZ-uitkering voor zelfstandigenUWV · uwv.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
