Voorschot of aanbetaling boeken: wanneer ben je btw verschuldigd?
Geschreven door Ilias Aarrass6 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Bij een aanbetaling is de btw verschuldigd in het tijdvak waarin je factureert of het geld ontvangt, ook als je het werk pas maanden later uitvoert; over een waarborgsom reken je geen btw.
- Stuur ook voor een aanbetaling een factuur met de btw gespecificeerd; een betaalverzoek zonder factuur is voor de btw geen geldig document.
- Op de eindfactuur breng je alleen het restant in rekening, met een verwijzing naar de aanbetalingsfactuur.
- Houd je een waarborgsom later in omdat de klant afzegt of iets beschadigt, dan wordt het alsnog een vergoeding en ben je op dat moment btw verschuldigd.
- Gaat de opdracht niet door en betaal je terug, dan corrigeer je met een creditfactuur in het lopende tijdvak; je hoeft niet terug naar het oude tijdvak.
Een klant betaalt vooruit voor een opdracht die je pas over twee maanden uitvoert. Wanneer moet je die btw afdragen: nu of straks? De hoofdregel is strenger dan veel ondernemers denken. Zodra je een vergoeding ontvangt, ben je de btw verschuldigd, ook als er nog geen letter werk is verzet. Dit artikel legt uit hoe je dat verwerkt.
De hoofdregel: ontvangst is het moment
Voor de btw geldt dat je verschuldigd wordt op het moment dat je de factuur uitreikt, of eerder als je de betaling al binnen hebt. Ontvang je in maart een aanbetaling voor een klus in mei, dan hoort die btw in je aangifte over het eerste kwartaal.
Dat is losgekoppeld van je winstbepaling. Voor de inkomstenbelasting neem je de omzet pas als je hem hebt verdiend, dus bij oplevering. Voor de btw is de kas leidend. Dat de twee uit de pas lopen is normaal.
Aanbetaling, voorschot of borg: drie verschillende dingen
De woorden worden door elkaar gebruikt, maar fiscaal zijn het verschillende situaties met verschillende gevolgen.
| Soort | Wat het is | Btw |
|---|---|---|
| Aanbetaling | Deel van de prijs, vooruit betaald | Meteen verschuldigd |
| Termijnfactuur | Deel van een langlopende opdracht | Per termijn verschuldigd |
| Waarborgsom | Zekerheid, wordt terugbetaald | Geen btw |
| Doorlopende post | Voorschot namens je klant | Geen btw |
Waarborgsom: geen btw, tot hij wordt ingehouden
Een waarborgsom is zekerheid, geen vergoeding voor een prestatie. Daarover reken je dus geen btw. Maar houd je hem later in omdat de klant iets beschadigt of afzegt, dan wordt het alsnog een vergoeding en moet je op dat moment btw afdragen.
Boek een waarborgsom daarom op een tussenrekening en niet als omzet. Zo zie je in één oogopslag welke bedragen nog terugbetaald moeten worden.
Zo boek je een aanbetaling
Het patroon is steeds hetzelfde: factureren wat je ontvangt, en bij de eindafrekening alleen het restant. Dat voorkomt dat je dezelfde omzet twee keer aangeeft.
- Stuur een aanbetalingsfactuur met het bedrag en de btw gespecificeerd.
- Geef die btw aan in de aangifte over het tijdvak waarin je de betaling ontving.
- Bij oplevering factureer je het restant, met een verwijzing naar de aanbetalingsfactuur.
- Vermeld op de eindfactuur duidelijk wat er al betaald is, zodat je klant niet dubbel betaalt.
Opdracht van € 5.000 met 40% vooruit
- Maart: aanbetalingsfactuur
- € 2.000 + € 420 btw
- Aangifte Q1
- € 420 afdragen
- Mei: eindfactuur restant
- € 3.000 + € 630 btw
- Aangifte Q2
- € 630 afdragen
Uitkomst: In totaal € 1.050 btw, verdeeld over twee kwartalen
Als de opdracht niet doorgaat
Betaal je de aanbetaling terug, dan corrigeer je de btw met een creditfactuur. Die verwerk je in de aangifte over het tijdvak waarin je hem uitreikt; je hoeft niet terug naar het oude tijdvak.
Houd je de aanbetaling als annuleringsvergoeding, dan wordt het lastiger. Is het een vergoeding voor werk dat je al deed of voor de gereserveerde capaciteit, dan is het belast. Is het een schadevergoeding zonder tegenprestatie, dan valt het buiten de btw. Dat onderscheid is smal, dus leg de reden vast in je correspondentie; zie ook no-show en annulering.
Waarom je toch met aanbetalingen wilt werken
Een aanbetaling kost je administratief iets meer werk, maar levert je twee dingen op. Je hebt geld binnen voordat je kosten maakt, en je weet dat de klant serieus is. Voor grotere opdrachten is dat het verschil tussen wel en niet in de problemen komen als iemand niet betaalt.
Leg de aanbetaling vast in je offerte en je algemene voorwaarden, zodat er achteraf geen discussie over ontstaat. Zie ook klant betaalt niet.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet ik btw afdragen over een aanbetaling?
In het tijdvak waarin je de betaling ontvangt, ook als je het werk pas later uitvoert. Voor de btw is het moment van ontvangst of facturatie leidend, niet het moment van oplevering.
Zit er btw op een waarborgsom?
Nee, zolang het echt zekerheid is die je terugbetaalt. Houd je hem later in omdat de klant afzegt of iets beschadigt, dan wordt het alsnog een vergoeding en moet je op dat moment btw afdragen.
Moet ik een factuur sturen voor een aanbetaling?
Ja. Een betaalverzoek zonder factuur is voor de btw geen geldig document. Je klant kan de btw dan niet aftrekken en jij hebt geen sluitende administratie.
Wat doe ik als de opdracht wordt geannuleerd?
Betaal je de aanbetaling terug, dan corrigeer je met een creditfactuur in het lopende tijdvak. Houd je hem als annuleringsvergoeding, dan hangt het af van waarvoor je hem houdt: voor verricht werk of gereserveerde capaciteit is het belast.
Bronnen
- Voorschotnota's: btw in rekening brengen en het bedrag vermeldenBelastingdienst · belastingdienst.nl
- Factuurstelsel: wanneer je de btw verschuldigd bentBelastingdienst · belastingdienst.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
