Navorderingsaanslag of naheffingsaanslag: het verschil, de termijnen en wat je kunt doen

Twee soorten aanslagen, twee soorten belasting

Bij de inkomstenbelasting doe jij aangifte en legt de Belastingdienst daarna een aanslag op. Blijkt later dat die definitieve aanslag te laag was, dan volgt een navorderingsaanslag. Zolang de definitieve aanslag er nog niet is, is die tussenstap niet nodig: dan past de inspecteur de aanslag gewoon aan bij het opleggen. Daarvoor heeft hij drie jaar na afloop van het belastingjaar, verlengd met het uitstel dat je voor je aangifte kreeg.

De btw en de loonheffingen werken anders. Die bereken je zelf, geef je aan en betaal je tegelijk, zonder dat er een aanslag tussen zit. Heb je te weinig afgedragen, of niet op tijd, dan legt de Belastingdienst een naheffingsaanslag op. Dat kan na een boekenonderzoek, maar ook gewoon omdat je te laat betaalde. Ook bij schijnzelfstandigheid gaat het om naheffingen, dan in de loonheffingen van de opdrachtgever.

Het nieuwe feit bij een navordering

De Belastingdienst mag niet zomaar terugkomen op een aanslag die al vaststaat. Voor een navordering is in de regel een nieuw feit nodig: informatie die de inspecteur bij het opleggen van de aanslag niet kende en redelijkerwijs ook niet had kunnen kennen. Denk aan een opdrachtgever die jouw factuurbedragen doorgeeft, gegevens van een buitenlandse bank of omzet die bij de controle van een klant boven water komt. Maakte de inspecteur zelf een fout met informatie die hij al had, dan is dat geen nieuw feit en is navorderen meestal niet mogelijk.

Er zijn twee belangrijke uitzonderingen. Was je niet te goeder trouw, bijvoorbeeld omdat je bewust omzet wegliet, dan is er geen nieuw feit nodig. En is de aanslag te laag door een fout die jij redelijkerwijs had moeten opmerken, zoals een teruggaaf die veel hoger was dan je aangifte, dan mag de Belastingdienst die fout ook zonder nieuw feit herstellen. Bij een naheffing speelt het nieuwe feit geen rol: omdat er geen eerdere aanslag was, mag de Belastingdienst binnen de termijn altijd naheffen.

Belastingrente en boetes

Bij vrijwel elke navordering of naheffing komt belastingrente, over de periode dat het geld te laat bij de Belastingdienst was. Bij de inkomstenbelasting loopt die vanaf 1 juli na afloop van het belastingjaar, dus bij een navordering die jaren later komt, kan dat flink oplopen. Hoe je rente zoveel mogelijk voorkomt, lees je in belastingrente voorkomen.

Een boete is iets anders dan rente. Betaal je btw te laat, dan volgt een verzuimboete, die bij de naheffing wordt opgelegd. Ging het om grove schuld of opzet, dan kan de Belastingdienst een vergrijpboete opleggen. De wet gaat tot 100 procent van de nagevorderde of nageheven belasting; in de praktijk begint de Belastingdienst bij grove schuld meestal bij 25 procent en bij opzet bij 50 procent. Voor een vergrijpboete moet de Belastingdienst die schuld of opzet wel aantonen.

De aanslag ligt op de mat: wat nu?

Controleer eerst of de termijn nog open was. Tel voor een navordering vijf jaar vanaf het einde van het belastingjaar, plus de duur van het uitstel voor je aangifte; voor een naheffing vijf jaar vanaf het einde van het kalenderjaar. Kijk daarna of er echt een nieuw feit is en of de bedragen kloppen met je administratie. Ben je het oneens, dan maak je binnen zes weken na de dagtekening bezwaar, zoals beschreven in bezwaar maken tegen een aanslag.

Bezwaar maken schort de betaling niet automatisch op. Vraag daarom tegelijk uitstel van betaling aan voor het bedrag waartegen je bezwaar maakt. Klopt de aanslag wel, maar kun je hem niet in één keer betalen, vraag dan een betalingsregeling aan voordat de betaaltermijn verloopt; zie belasting niet kunnen betalen. Wachten tot er aanmaningen komen, maakt het alleen duurder.

Veelgestelde vragen