Ziek als zzp'er zonder AOV: wat zijn je opties?

Het broodfonds: samen sparen voor ziekte

Een broodfonds is een groep van enkele tientallen ondernemers die maandelijks geld opzij zetten op een eigen broodfondsrekening. Wordt een deelnemer ziek, dan schenken de anderen die deelnemer maandelijks een bedrag, doorgaans tot maximaal twee jaar. De schenkingen zijn belastingvrij en de maandelijkse inleg blijft van jou: stap je uit, dan neem je het opgebouwde saldo grotendeels mee. De kracht zit in de kleinschaligheid en het onderlinge vertrouwen; de begrenzing ook, want de uitkering is gemaximeerd en stopt na die twee jaar. Een broodfonds is daarmee vooral een oplossing voor de eerste ziektejaren, niet voor blijvende arbeidsongeschiktheid.

De vrijwillige verzekering bij het UWV

Kom je uit loondienst of een uitkering, dan kun je je binnen dertien weken na het einde daarvan vrijwillig verzekeren bij het UWV voor de Ziektewet en de WIA. Het grote voordeel: het UWV kent geen medische keuring, waar private verzekeraars je bij een medisch verleden kunnen weigeren of uitsluiten. De premie hangt af van het inkomen dat je verzekert. De deadline van dertien weken is hard: wie hem mist, kan later niet alsnog instappen. Start je binnenkort als zzp'er vanuit een baan, zet dit dan bovenaan je lijstje, ook als je nog twijfelt; opzeggen kan altijd nog.

Je eigen buffer: de basis onder alles

Welke route je ook kiest, een financiële buffer blijft de basis. Broodfondsen keren meestal pas uit na een eigen-risicoperiode van een maand, en ook bij een AOV kies je vaak een wachttijd om de premie te drukken. Die eerste periode overbrug je zelf. Een buffer van drie tot zes maanden vaste lasten geeft rust en maakt bovendien een langere wachttijd bij je verzekering betaalbaar, wat de premie flink kan verlagen. Zet er maandelijks een vast bedrag voor apart, op een rekening die je niet voor je gewone bedrijfsvoering gebruikt.

Wat je buffer niet is: een volwaardig alternatief voor een verzekering. Een paar maanden overbruggen lukt; jaren van arbeidsongeschiktheid financier je niet uit eigen zak. Zie de buffer als het fundament waar een broodfonds, UWV-verzekering of AOV bovenop staat.

De verplichte AOV komt eraan

Er ligt een wetsvoorstel voor een verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen, de BAZ. In de plannen betalen zzp'ers een inkomensafhankelijke premie, die aftrekbaar is, voor een uitkering op het niveau van rond het minimumloon bij langdurige arbeidsongeschiktheid. Wie zelf een gelijkwaardige of betere private AOV heeft, zou daarmee aan de plicht kunnen voldoen. De beoogde invoering ligt nog jaren weg en de details kunnen nog veranderen, dus wacht er niet op: wie vandaag ziek wordt, heeft aan een toekomstige wet niets. Zie het eerder als een reden om je huidige dekking alvast goed te regelen.

Zo maak je de afweging

Begin bij de vraag hoeveel maanden je zonder inkomen kunt overbruggen en wat er daarna moet gebeuren. Voor de korte termijn zijn een buffer en een broodfonds een sterke combinatie; voor het echte risico, jarenlange of blijvende arbeidsongeschiktheid, blijft een AOV of de vrijwillige UWV-verzekering de enige serieuze dekking. Bedenk daarbij dat AOV-premies volledig aftrekbaar zijn voor de inkomstenbelasting, waardoor de nettokosten flink lager liggen dan de brutopremie. En welke keuze je ook maakt: maak hem bewust, en leg hem niet op de stapel 'ooit'.