Schadevergoeding en verzekeringsuitkering boeken: belast en zit er btw op?
Geschreven door Ilias Aarrass6 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Een echte schadevergoeding draagt geen btw omdat er geen prestatie tegenover staat; bij een verzekeringsuitkering op een bedrijfsmiddel telt alleen het verschil met de boekwaarde mee in je winst.
- Krijg je betaald omdat je iets levert, doet of nalaat, dan is het wel belast met btw.
- Een uitkering voor gemiste omzet of verloren voorraad telt volledig mee in je winst.
- Koop je vervanging, dan kun je een boekwinst doorschuiven met de herinvesteringsreserve.
- Je eigen risico en je premie zijn aftrekbaar; boetes die jij krijgt nooit.
Je bus wordt gestolen, een klant betaalt een boete omdat hij te laat annuleerde, of je verzekeraar keert uit na waterschade in je werkruimte. Alle drie heten in de volksmond een vergoeding, maar fiscaal zijn het drie verschillende dingen. De vraag is steeds dezelfde: staat er een prestatie tegenover, en wat gebeurt er met de boekwaarde van wat je kwijt bent? Dit artikel zet de situaties op een rij, met per geval de btw en de gevolgen voor je winst.
De hoofdvraag: staat er een prestatie tegenover?
Voor de btw geldt: je berekent alleen btw als je iets levert of doet voor het geld dat je krijgt. Een echte schadevergoeding, bijvoorbeeld omdat iemand je apparatuur heeft beschadigd, is geen vergoeding voor een prestatie. Daar zit dus geen btw op, en je stuurt er geen factuur voor maar een nota of een brief.
Het wordt anders zodra er wel iets tegenover staat. Betaalt een klant een vergoeding omdat hij de opdracht afbreekt terwijl jij tijd hebt vrijgehouden, dan kan dat een vergoeding voor een prestatie zijn. Ook een annuleringsbedrag kan belast zijn; de grens en de praktijk staan in no-show en annulering: hoe zit het met de btw.
| Situatie | Btw | Winst |
|---|---|---|
| Schadevergoeding voor beschadigde spullen | Geen btw | Verrekenen met de boekwaarde |
| Verzekeringsuitkering na diefstal van een bedrijfsmiddel | Geen btw | Boekwinst of boekverlies |
| Uitkering voor gederfde omzet of bedrijfsschade | Geen btw | Telt mee als winst |
| Vergoeding waarvoor je iets levert of nalaat | Btw over de vergoeding | Gewone omzet |
Een bedrijfsmiddel dat kapot gaat of wordt gestolen
Staat er een bus, machine of laptop op je balans en gaat die verloren, dan haal je hem van je balans af. Je vergelijkt de uitkering met de boekwaarde op dat moment: is de uitkering hoger, dan heb je een boekwinst en telt het verschil mee in je winst. Is de uitkering lager, dan heb je een boekverlies dat je aftrekt. De boekwaarde is de aanschafprijs min de afschrijvingen tot dat moment, zie afschrijven.
Koop je vervanging in hetzelfde jaar of kort erna, dan hoef je die boekwinst niet altijd meteen af te rekenen: met een herinvesteringsreserve schuif je hem door naar het nieuwe bedrijfsmiddel. De voorwaarden en de termijn staan in de herinvesteringsreserve.
Rekenvoorbeeld: gestolen bestelbus
- Aanschafprijs bus, drie jaar geleden
- € 24.000
- Afgeschreven in drie jaar
- € 13.200
- Boekwaarde op het moment van diefstal
- € 10.800
- Uitkering van de verzekeraar
- € 13.500
Uitkomst: Je hebt een boekwinst van € 2.700 die in je winst valt. Koop je binnen de termijn een vervangende bus, dan kun je die € 2.700 in een herinvesteringsreserve stoppen en afboeken op de nieuwe bus, zodat je er dit jaar geen belasting over betaalt.
Btw, eigen risico en herstelkosten
Laat je iets repareren, dan krijg jij de factuur van de hersteller en trek je die btw gewoon af in je aangifte, ook als de verzekeraar de rekening betaalt. Verzekeraars keren aan btw-plichtige ondernemers daarom meestal uit exclusief btw: jij krijgt die btw immers terug van de Belastingdienst. Ben je vrijgesteld, bijvoorbeeld in de zorg, dan geldt dat niet en hoort de uitkering inclusief btw te zijn.
Je eigen risico is een gewone bedrijfskost en dus aftrekbaar, net als de premie zelf. Zie zakelijke verzekeringen. Een boete die je zelf krijgt, bijvoorbeeld een verkeersboete tijdens werk, is nooit aftrekbaar; dat is iets anders dan schade die je vergoedt, zie verkeersboetes en autokosten.
Uitkering voor gemiste omzet
Keert een bedrijfsschadeverzekering uit omdat je een periode niet kon werken, dan vervangt die uitkering je omzet en telt hij dus gewoon mee in je winst. Er zit geen btw op, want er staat geen prestatie tegenover. Datzelfde geldt voor een uitkering na brand waarmee je verloren voorraad wordt vergoed: die voorraad was al als kosten geboekt, dus de vergoeding hoort in je winst thuis.
Krijg je een uitkering van een arbeidsongeschiktheidsverzekering, dan ligt het anders: die valt niet in je winst uit onderneming maar wordt belast als inkomen in box 1, en de premie is aftrekbaar als uitgave voor inkomensvoorziening. Zie de arbeidsongeschiktheidsverzekering en ziek zonder aov.
Veelgestelde vragen
Moet ik btw rekenen over een schadevergoeding?
Niet als het een echte schadevergoeding is, want dan staat er geen prestatie tegenover. Krijg je betaald omdat je iets levert, doet of juist nalaat, dan is het wel belast.
Telt een verzekeringsuitkering mee in mijn winst?
Bij een bedrijfsmiddel alleen het verschil met de boekwaarde. Bij gemiste omzet of verloren voorraad telt de hele uitkering mee, omdat die je omzet of je afgeboekte kosten vervangt.
Waarom keert mijn verzekeraar exclusief btw uit?
Omdat je die btw zelf terugkrijgt via je aangifte. Ben je vrijgesteld van btw en kun je dus niets terugvragen, geef dat dan door: de uitkering hoort dan inclusief btw te zijn.
Is mijn eigen risico aftrekbaar?
Ja, dat is een gewone bedrijfskost, net als de premie. Alleen boetes die je zelf krijgt, blijven buiten je aftrek.
Bronnen
- Btw over subsidies, schadevergoedingen en vrijwillige bijdragenBelastingdienst · belastingdienst.nl
- Herinvesteringsreserve: voorwaarden en termijnBelastingdienst · belastingdienst.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
