Arbeidsongeschiktheid (AOV) en verplichte verzekering
Geschreven door Ilias Aarrass7 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Een AOV is in 2026 niet verplicht; de premie trek je af als uitgave voor inkomensvoorziening in je aangifte inkomstenbelasting, en de latere uitkering is belast in box 1.
- Het wetsvoorstel voor de basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen ligt sinds maart 2026 bij de Tweede Kamer.
- In dat voorstel is de premie 5,4 procent van de winst, met een maximum van ongeveer 171 euro per maand en een wachttijd van twee jaar.
- Verzekerd bedrag, wachttijd, eindleeftijd en arbeidsongeschiktheidscriterium bepalen samen wat je betaalt.
- Een broodfonds ondersteunt meestal maximaal twee jaar en is geen verzekering.
Als zzp'er heb je geen werkgever die je loon doorbetaalt als je ziek wordt. Word je langdurig arbeidsongeschikt, dan valt je inkomen weg. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) kan dat opvangen. Daarnaast wordt er gewerkt aan een verplichte verzekering. In dit artikel lees je hoe het zit.
Wat is een AOV?
Een arbeidsongeschiktheidsverzekering keert een bedrag uit als je door ziekte of een ongeval niet meer kunt werken. Zo houd je inkomen, ook als je tijdelijk of langdurig uitvalt. De premie en de dekking verschillen per verzekeraar en hangen af van je beroep, leeftijd en gewenste uitkering.
Is een AOV verplicht?
Op dit moment is een AOV voor zzp'ers niet verplicht; je kiest zelf of je je verzekert. Wel werkt de overheid aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. De exacte invulling en ingangsdatum daarvan kunnen nog veranderen, dus houd de ontwikkelingen in de gaten.
Is de premie aftrekbaar?
De premie van een AOV is voor een zzp'er met een eenmanszaak aftrekbaar, maar niet als zakelijke kosten. Je trekt de premie af als uitgave voor inkomensvoorziening in je aangifte inkomstenbelasting. De latere uitkering is dan wel belast. Houd hier rekening mee bij je planning.
Welke alternatieven zijn er?
Naast een reguliere AOV bestaan er alternatieven, zoals een broodfonds, waarbij een groep zelfstandigen elkaar bij ziekte tijdelijk ondersteunt. Ook kun je zelf een buffer opbouwen. Elke oplossing heeft voor- en nadelen qua kosten en zekerheid; kies wat past bij je risico en je situatie. Zie ook het overzicht van zakelijke verzekeringen.
Vier knoppen die je premie bepalen
Premies tussen twee zzp'ers met hetzelfde beroep kunnen honderden euro's per maand schelen. Dat komt bijna altijd door deze vier keuzes, niet door de verzekeraar.
- Het verzekerd bedrag. Verzeker wat je nodig hebt om je vaste lasten te dragen, niet je volledige omzet.
- De wachttijd: hoelang je zelf overbrugt. Van twee weken naar een jaar scheelt fors in premie, maar vraagt reserves.
- De eindleeftijd. Doorlopen tot je AOW-leeftijd is duurder dan een polis die eerder stopt.
- Het arbeidsongeschiktheidscriterium. Een polis die kijkt of je jouw eigen beroep nog kunt uitoefenen is duurder, maar keert eerder uit dan een polis die naar passend werk kijkt.
De verplichte AOV: waar staat het nu?
Er wordt al jaren gesproken over een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Het wetsvoorstel voor de basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen is in maart 2026 bij de Tweede Kamer ingediend en wordt daar nu behandeld. In het voorstel betaal je 5,4 procent van je winst aan premie, met een maximum van ongeveer 171 euro per maand, geldt een wachttijd van twee jaar en is de uitkering maximaal het minimumloon. Die bedragen kunnen tijdens de behandeling nog veranderen.
Belangrijk voor je planning: ook als de wet wordt aangenomen, duurt de invoering nog jaren. Na behandeling in beide Kamers volgt nog de uitvoering, en daar rekent het kabinet zelf op meerdere jaren. Je bent dus voorlopig zelf verantwoordelijk voor je vangnet, en wachten op de verplichte variant betekent jaren onverzekerd rondlopen.
De vier knoppen die je premie bepalen
Twee zzp'ers met hetzelfde inkomen kunnen een premie betalen die een factor twee verschilt. Dat komt door deze vier keuzes.
| Knop | Effect op de premie | Waar je op let |
|---|---|---|
| Wachttijd (eigenrisicoperiode) | Langer wachten verlaagt de premie sterk | Alleen zinvol met een buffer die die periode dekt |
| Verzekerd bedrag | Recht evenredig | Verzeker je vaste lasten, niet je hele omzet |
| Eindleeftijd | Tot je AOW-leeftijd is duurder | Een kortere looptijd scheelt, maar laat een gat |
| Beroepsklasse | Fysiek werk is fors duurder | Bepaald door je werkzaamheden, niet door je SBI-code |
| Premie in je aangifte | Aftrekbaar als uitgave voor inkomensvoorziening | De latere uitkering is dan belast in box 1 |
Veelgestelde vragen
Is een AOV verplicht voor zzp'ers in 2026?
Nee. Het wetsvoorstel ligt bij de Tweede Kamer, maar de regeling is nog niet ingevoerd, en ook na aanname vraagt de invoering nog jaren. Tot die tijd kies je zelf of je je verzekert.
Is de premie van mijn AOV aftrekbaar?
Ja, maar niet als zakelijke kosten. Je trekt de premie af als uitgave voor inkomensvoorziening in je aangifte inkomstenbelasting. Daar staat tegenover dat een latere uitkering belast is in box 1.
Wat is een wachttijd en waarom is die belangrijk?
De periode tussen je uitval en de eerste uitkering. Een langere wachttijd verlaagt je premie fors, maar je moet die maanden zelf overbruggen. Stem hem af op wat je aan reserves hebt.
Wat is een broodfonds en vervangt dat een AOV?
Een groep ondernemers die elkaar bij ziekte tijdelijk ondersteunt, meestal maximaal twee jaar. Het is geen verzekering en dekt geen langdurige uitval. Veel zzp'ers combineren het daarom met een AOV die pas na twee jaar uitkeert.
Wat gebeurt er als ik ziek word zonder AOV?
Dan valt je inkomen weg terwijl je vaste lasten doorlopen. Er is geen vangnet zoals bij werknemers; bijstand komt pas in beeld als ook je vermogen op is. Zie ziek zonder AOV.
Kan ik een AOV afsluiten met een BV?
Ja. De BV kan de verzekering afsluiten en de premie als zakelijke kosten aftrekken, maar dan is de uitkering belast bij de BV. De uitwerking verschilt per situatie, dus laat dat doorrekenen.
Bronnen
- Plannen verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigenRijksoverheid · rijksoverheid.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
