Overlopende posten bij de jaarafsluiting: vooruitbetaald en nog te betalen
Geschreven door Ilias Aarrass5 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Overlopende posten zorgen ervoor dat kosten en opbrengsten in het jaar terechtkomen waar ze bij horen: vooruitbetaalde kosten, nog te betalen kosten, nog te ontvangen en vooruitontvangen opbrengsten. Grote of eenmalige bedragen moet je splitsen; kleine jaarlijks terugkerende kosten mag je consequent in het jaar van betaling boeken.
- Er zijn vier soorten: vooruitbetaald, nog te betalen, nog te ontvangen en vooruitontvangen.
- Grote of eenmalige bedragen over de jaargrens moet je splitsen.
- Kleine terugkerende kosten mag je in het jaar van betaling houden.
- De btw volgt de factuurdatum, niet de overlopende post.
Je winst moet gaan over het jaar waarin je hem verdient, niet over het jaar waarin het geld toevallig binnenkomt of de deur uitgaat. Voor de meeste posten loopt dat gelijk op. Maar rond de jaarwisseling zitten altijd bedragen die over de grens heen hangen: vooruitbetaalde kosten, rekeningen die nog moeten komen en omzet die je al verdiend hebt maar nog niet gefactureerd. Die heten overlopende posten. In dit artikel lees je welke soorten er zijn, wanneer je ze moet boeken en wanneer je het simpel mag houden.
De vier soorten
Overlopende posten staan op de balans, aan de kant van de bezittingen of van de schulden. Er zijn vier varianten, twee voor kosten en twee voor opbrengsten.
| Soort | Voorbeeld | Balanszijde |
|---|---|---|
| Vooruitbetaalde kosten | Jaarverzekering betaald in oktober | Bezitting |
| Nog te betalen kosten | Telefoonrekening december, factuur in januari | Schuld |
| Nog te ontvangen opbrengsten | Werk in december, gefactureerd in januari | Bezitting |
| Vooruitontvangen opbrengsten | Klant betaalt in december een jaar coaching vooruit | Schuld |
Een voorbeeld uitgewerkt
Stel: je betaalt op 1 oktober 2026 een softwareabonnement van 1.200 euro voor twaalf maanden. Drie maanden daarvan horen bij 2026, negen bij 2027. Boek je de hele 1.200 euro in 2026 als kosten, dan is je winst in 2026 te laag en in 2027 te hoog.
Jaarabonnement van 1.200 euro, betaald op 1 oktober
- Kosten 2026 (oktober tot en met december)
- 300 euro
- Vooruitbetaald op de balans per 31 december
- 900 euro
- Kosten 2027 (januari tot en met september)
- 900 euro
Uitkomst: Op 1 januari 2027 boek je de 900 euro van de balans terug naar de kosten. Zo komt elk jaar precies zijn eigen deel.
Moet dat altijd, ook voor kleine bedragen?
De wet vraagt om goed koopmansgebruik, en daarbij hoort dat je winst aan het juiste jaar toerekent. Tegelijk accepteert de Belastingdienst dat je bij kleine, jaarlijks terugkerende bedragen geen overlopende post maakt. Betaal je elk jaar in oktober dezelfde verzekering, dan komt er per saldo elk jaar ongeveer evenveel in de kosten. Je mag die vereenvoudiging dan consequent toepassen.
Bij grote of eenmalige posten moet je wel splitsen. Denk aan een driejarig contract dat je vooruitbetaalt, een grote opdracht die over de jaargrens loopt of een klant die vooruitbetaalt. Omzet die je al hebt verdiend maar pas in januari factureert, hoort ook in het oude jaar; voor lopende projecten zie onderhanden werk waarderen en voor vooruitbetalingen van klanten voorschotten en aanbetalingen boeken.
Zo pak je het aan bij de jaarafsluiting
Loop in januari je bankafschriften van oktober tot en met december door, en de eerste facturen die in januari binnenkomen. Alles wat over de grens hangt en meer is dan een paar honderd euro, zet je apart. Boek de overlopende post per 31 december en draai hem per 1 januari terug. Hoe die posten op je balans landen, lees je in balans en winst-en-verliesrekening lezen. Neem het mee in je jaareinde-checklist.
Veelgestelde vragen
Wat is een overlopende post?
Een bedrag op de balans dat ervoor zorgt dat kosten of opbrengsten in het jaar terechtkomen waar ze bij horen, ook als de betaling of factuur in een ander jaar valt.
Moet ik als zzp'er overlopende posten boeken?
Voor grote of eenmalige bedragen wel. Kleine, jaarlijks terugkerende kosten mag je consequent in het jaar van betaling boeken.
Verandert een overlopende post mijn btw-aangifte?
Nee. De btw volgt de factuurdatum. Overlopende posten raken alleen je winst.
Bronnen
- Kosten die u gespreid over een aantal jaren moet aftrekkenBelastingdienst · belastingdienst.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
