Faillissement eenmanszaak: gevolgen, aanvragen en alternatieven
Geschreven door Ilias Aarrass6 min lezen · Gepubliceerd op · Laatst gecontroleerd op 
In het kort
Bij een faillissement van een eenmanszaak valt ook je privévermogen onder het beslag, omdat jij en je bedrijf juridisch dezelfde persoon zijn. Wat na afloop overblijft aan schuld, kunnen schuldeisers alsnog innen. Je eigen faillissement aanvragen kost geen griffierecht en vereist geen advocaat. De wettelijke schuldsanering (Wsnp) duurt meestal 18 maanden en kan wel eindigen met een schone lei.
- Voorwaarden voor eigen aangifte: gestopt met betalen en minimaal twee schuldeisers, van wie één schuld opeisbaar is.
- Bij enige gemeenschap van goederen moet je echtgenoot of geregistreerd partner mee ondertekenen.
- Na een faillissement blijven resterende schulden bestaan; alleen de Wsnp kan leiden tot een schone lei.
- Bij de Wsnp beslist de rechter meestal dat je met je eenmanszaak stopt.
Een eenmanszaak kan niet los van jou failliet gaan, want juridisch zijn jij en je bedrijf dezelfde persoon. Word je failliet verklaard, dan valt ook je privévermogen eronder en verlies je direct de zeggenschap over je geld en bezittingen. Bovendien blijven de schulden die na afloop overblijven gewoon bestaan. Daarom is een faillissement voor een zzp'er lang niet altijd de beste uitweg. In dit artikel lees je wat er gebeurt, hoe de aanvraag werkt en welke alternatieven je eerst moet bekijken.
Wat zijn de gevolgen van een faillissement?
Omdat je met een eenmanszaak privé aansprakelijk bent, is er geen scheiding tussen zakelijk en privé. Op het moment dat de rechter je failliet verklaart, gelden deze gevolgen direct.
- Er komt beslag op al je bezittingen, behalve op de eerste levensbehoeften. Ook een koopwoning en het geld op je privérekeningen kunnen eronder vallen.
- De rechter stelt een curator aan. Die beheert je vermogen, verkoopt wat er te verkopen valt en verdeelt de opbrengst onder de schuldeisers.
- Al je post gaat rechtstreeks naar de curator.
- Je faillissement wordt openbaar: het komt in het Centraal Insolventieregister en in de Staatscourant.
- Schuldeisers mogen zelf geen beslag meer leggen. Ze dienen hun vordering in bij de curator.
- Na afloop kunnen schuldeisers het restant van hun vordering alsnog bij je proberen te innen. Dat is het grote verschil met een schone lei.
Faillissement of schuldsanering (Wsnp)?
Als natuurlijk persoon heb je een tweede wettelijke route: de Wet schuldsanering natuurlijke personen. De rechtbank wijst je daar in de oproep voor de zitting ook zelf op. Het belangrijkste verschil is dat de Wsnp kan eindigen met een schone lei.
| Onderdeel | Faillissement | Schuldsanering (Wsnp) |
|---|---|---|
| Doel | Bezittingen verkopen en verdelen | Zo veel mogelijk aflossen en daarna verder |
| Duur | Verschilt per zaak | Meestal 18 maanden, in bijzondere gevallen langer |
| Toezicht | Curator en rechter-commissaris | Wsnp-bewindvoerder en rechter-commissaris |
| Resterende schulden | Blijven bestaan | Schone lei mogelijk: niet meer afdwingbaar |
| Je eenmanszaak | Stopt in de regel | Meestal stoppen, soms mag je doorgaan |
Eerst proberen: een regeling met schuldeisers
Vóór de Wsnp komt het minnelijk traject: via je gemeente of een schuldhulpverlener probeer je met alle schuldeisers een regeling te treffen. Pas als dat mislukt, kun je de rechter om toelating vragen. Voor schulden bij de fiscus staat in belasting niet kunnen betalen wat er mogelijk is. Bij de start van die route helpt het om je cijfers op orde te hebben, zie achterstand wegwerken.
Je eigen faillissement aanvragen: zo werkt het
Je mag je eigen faillissement aanvragen als je bent gestopt met betalen en je ten minste twee schulden hebt bij verschillende schuldeisers, waarvan er minimaal één opeisbaar is. Een advocaat is niet verplicht, en griffierecht betaal je voor je eigen aanvraag niet.
- Vul op rechtspraak.nl het formulier Eigen aangifte faillissement in met je DigiD. Kies de variant voor een natuurlijk persoon met (ex-)onderneming.
- Onderteken het formulier. Bij enige gemeenschap van goederen tekent je echtgenoot of geregistreerd partner mee.
- Stuur het formulier met de gevraagde documenten in tweevoud naar de rechtbank van jouw woonplaats, of lever het daar af.
- Binnen enkele dagen krijg je een oproep. De zitting is niet openbaar en is vaak op dinsdag.
- De rechter beslist meestal direct, anders doorgaans binnen 1 of 2 weken. Wijst hij het verzoek toe, dan ben je per direct failliet.
Als een schuldeiser jouw faillissement aanvraagt
Ook een schuldeiser kan je faillissement aanvragen, via een advocaat. Die betaalt griffierecht: volgens rechtspraak.nl € 341 als particulier en € 735 als organisatie, en € 93 bij onvermogen. Ga je schriftelijk in verweer, dan betaal je zelf hetzelfde griffierecht. Krijg je zo'n oproep, kom dan altijd op de zitting. Betaal je de vordering vóór de uitspraak, of toon je aan dat er niet aan de voorwaarden is voldaan, dan kan de rechter het verzoek afwijzen.
Wat regel je met je administratie?
De curator wil je volledige administratie zien, dus zorg dat die compleet en bereikbaar is. Heb je personeel, dan zegt de curator de arbeidsovereenkomsten op en kan UWV onder voorwaarden loon overnemen. Je bewaarplicht loopt gewoon door: die geldt zeven jaar. Hoe je een onderneming zonder faillissement afsluit, lees je in stoppen of pauzeren als zzp'er.
Heb je een bv, dan is het verhaal anders: alleen de bv gaat failliet, al kun je als bestuurder onder voorwaarden wel aansprakelijk zijn. Zie bestuurdersaansprakelijkheid. Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Bespreek je eigen situatie altijd met een advocaat of schuldhulpverlener.
Veelgestelde vragen
Zijn mijn schulden weg na een faillissement van mijn eenmanszaak?
Nee. Wat de curator niet kan betalen, blijft bestaan en schuldeisers kunnen het daarna alsnog bij je proberen te innen. Alleen de Wsnp kan eindigen met een schone lei.
Wat kost een eigen faillissement aanvragen?
Griffierecht betaal je niet voor je eigen aanvraag. Een advocaat is niet verplicht; schakel je er een in, dan betaal je die zelf. Soms kun je daarvoor subsidie krijgen via de Raad voor Rechtsbijstand.
Kan ik mijn faillissement omzetten naar schuldsanering?
Dat kan in bepaalde gevallen. Je krijgt de mogelijkheid ook te horen in de oproep voor de zitting. Bespreek het zo vroeg mogelijk met je curator of advocaat.
Hoe lang duurt de Wsnp?
Meestal 18 maanden. Onder bijzondere omstandigheden kan de rechter dat verlengen tot maximaal 5 jaar. Sommige schulden, zoals verkeersboetes en DUO-schulden die je nog niet hoeft terug te betalen, vallen buiten de schone lei.
Mag ik na een faillissement weer een bedrijf starten?
Daar geldt geen algemeen verbod, maar openstaande schulden kunnen schuldeisers nog steeds op je verhalen. Zorg dus eerst voor een oplossing voor het restant. Tijdens het faillissement bepaalt de curator wat er met je inkomsten gebeurt.
Bronnen
- Eigen faillissement aanvragenRechtspraak · rechtspraak.nl
- Kosten procedures faillissementRechtspraak · rechtspraak.nl
- Wet schuldsanering natuurlijke personenRechtspraak · rechtspraak.nl
- Schuldsanering via WsnpKVK · kvk.nl
Bronnen gecontroleerd op
Dit artikel geeft algemene informatie op basis van de regels zoals bekend voor 2026 en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Voor jouw specifieke situatie kijken we graag met je mee.
