Btw bij gratis weggeven, acties en weggeefacties

Gratis weggeven is een levering aan jezelf

Haal je een product uit je voorraad om het weg te geven, dan ziet de btw dat als een levering waarvoor je geen vergoeding ontvangt. Je draagt dan btw af over de inkoopprijs of de kostprijs van dat product, en niet over je verkoopprijs. Dat voorkomt dat je inkoop-btw aftrekt voor spullen die uiteindelijk geen belaste omzet opleveren. Trok je bij de aankoop geen btw af, bijvoorbeeld omdat je het van een particulier kocht of onder de margeregeling viel, dan hoef je ook bij het weggeven niets af te dragen.

Voor diensten werkt het anders. Verricht je gratis een dienst voor een klant, bijvoorbeeld een uur meedenken zonder factuur, dan is daar geen btw over verschuldigd. Er is geen vergoeding en er is ook geen goed dat je uit je onderneming haalt. Alleen als je die dienst voor jezelf of voor privédoeleinden verricht, kan er een correctie nodig zijn.

De drempels voor relatiegeschenken en reclameartikelen

Niet elk weggegeven artikel leidt tot een afdracht. Er geldt een drempel per relatie per jaar voor geschenken en personeelsverstrekkingen: blijf je daaronder, dan mag je de btw gewoon aftrekken en hoef je niets te corrigeren. Kom je erboven, dan corrigeer je de btw die je dat jaar voor die relatie hebt afgetrokken. De correctie doe je in de laatste aangifte van het jaar. De aftrek voor de inkomstenbelasting staat hier los van; die regels staan in relatiegeschenken aftrekbaar.

Daarnaast is er een praktische uitzondering voor reclameartikelen en monsters met een waarde tot € 15 exclusief btw per stuk: pennen met je logo, stickers, een proefzakje. Die blijven buiten de correctie, ook als je er honderden van weggeeft. Zet dat soort kosten in je boekhouding op een aparte rekening voor reclame, dan kun je bij een controle meteen aantonen dat je onder de grens bleef.

Kortingsacties: btw over wat je werkelijk ontvangt

Bij acties als 1+1 gratis, 50 procent korting of een welkomstkorting is er geen sprake van weggeven. Je levert twee producten voor één prijs, en de btw bereken je over het bedrag dat je werkelijk ontvangt. Zet de korting zichtbaar op je factuur en bereken de btw over het bedrag na korting. Zo blijft de factuur controleerbaar en klopt je omzet met je btw-aangifte.

Let op bij gemengde tarieven: geef je bij een product van 21 procent een gratis product van 9 procent, dan moet je de ontvangen vergoeding over beide tarieven splitsen. Werk je met tegoedbonnen of cadeaukaarten, dan geldt een eigen set regels over het moment waarop de btw verschuldigd is; die staan in korting, tegoedbon en btw.

Doneren, sponsoren en je voorraad afboeken

Geef je goederen aan een goed doel, dan geldt dezelfde fictieve levering: btw over de inkoopprijs, tenzij je die btw nooit hebt afgetrokken. Voor de inkomstenbelasting is zo'n gift geen gewone bedrijfskost maar valt hij onder de giftenaftrek, tenzij er een tegenprestatie tegenover staat. Staat er wél iets tegenover, bijvoorbeeld je logo op een shirt of een vermelding in een programmaboekje, dan is het sponsoring en gewoon aftrekbaar; zie sponsoring en reclamekosten.

Gaat het niet om weggeven maar om onverkoopbare voorraad, bijvoorbeeld beschadigde of verlopen artikelen, dan is er geen levering en dus geen btw. Je boekt de voorraad af en dat verlies is gewoon aftrekbaar. Leg wel vast wat er is afgeboekt en waarom, met een datum en aantallen; zie voorraad waarderen bij de jaarafsluiting.

Veelgestelde vragen